Maria Konopka
Dwaj krakowscy chirurdzy, prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak, jedli z rodzinami obiad w restauracji niedaleko Rynku, gdy w sobotę w Krakowie padły strzały. Gdy tylko było to możliwe, wybiegli na ulicę. Bez rękawiczek i bez sprzętu tamowali krwotoki rannym policjantom, a potem zajęli się także zamachowcem. „Dla nas w tym momencie to nie był sprawca, to był pacjent”, mówi profesor. W poniedziałek rano okazało się, że napastnik zmarł w szpitalu. 🩺🇵🇱
📌 W skrócie
- 🍽️ Chirurdzy ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie byli na obiedzie, gdy usłyszeli strzały.
- 🩸 Dr Wierdak gołymi rękami tamował krwawienie z rany klatki piersiowej policjanta Jakuba Kulika.
- 🩺 Prof. Pędziwiatr udzielał pomocy także postrzelonemu zamachowcowi.
- 🙅 Obaj odrzucają miano bohaterów: „Każdy lekarz zachowałby się tak samo”.
🍽️ Obiad, który przerwały strzały
Sobota 7 listopada miała być dla obu lekarzy zwykłym rodzinnym popołudniem. Prof. Pędziwiatr, kierownik II Katedry Chirurgii UJ i oddziału w Szpitalu Uniwersyteckim, oraz jego wieloletni przyjaciel dr Wierdak siedzieli przy stoliku w centrum miasta. Po strzelaninie na Rynku Głównym finał dramatu rozegrał się na skrzyżowaniu ulic Dietla i Stradomskiej, tuż obok restauracji.
Gdy lekarze wyszli na zewnątrz, na jezdni leżały cztery osoby. Wśród nich dwaj ranni policjanci, którzy przed chwilą obezwładnili uzbrojonego mężczyznę, i sam napastnik. Karetek jeszcze nie było, bo wszystkie pojechały na Rynek.
„Tam nie było wtedy ratowników i karetki”, relacjonował prof. Pędziwiatr na konferencji prasowej, o której informowało Radio Kraków. Jak podkreślał, lekarzem „jest się zawsze, całą dobę”.
🩸 Gaza w ranie i szalik od przechodnia
Dr Wierdak zajął się najciężej rannym policjantem, starszym posterunkowym Jakubem Kulikiem. Funkcjonariusz miał postrzał klatki piersiowej i bardzo krwawił. Lekarz poprosił przechodniów o cokolwiek, czym można zatamować krew, i dostał szalik. Policjanci pomogli zdjąć z kolegi kamizelkę. Gaziki dostarczyli funkcjonariusze z apteczek w radiowozach.
„Lało się tej krwi bardzo dużo, a ja musiałem zrobić coś, co mocno go bolało”, opowiadał dr Wierdak w rozmowie z Wirtualną Polską. Przez cały czas mówił do rannego, że jest pod opieką lekarzy i ma zachować spokój. Okrył go też swoim płaszczem, bo policjant był mocno wychłodzony.
Prof. Pędziwiatr nie ma wątpliwości, kto zrobił tu najwięcej. „Jeżeli ktoś uratował komuś życie, to na pewno Mateusz temu pacjentowi”, mówił. Według profesora bez tej pomocy policjant nie doczekałby przyjazdu karetki. To on zdecydował też, że ranny ma trafić do Szpitala im. Jana Pawła II, gdzie działa oddział chirurgii klatki piersiowej.
🩺 Kto ratował rannych na Dietla
| Dr Mateusz Wierdak | chirurg, tamował krwotok z rany klatki piersiowej policjanta |
| Prof. Michał Pędziwiatr | chirurg, segregacja rannych, pomoc napastnikowi, decyzje o transporcie |
| Policjanci | apteczki z radiowozów, zdejmowanie kamizelek, zabezpieczenie terenu |
| Ranni funkcjonariusze | st. post. Jakub Kulik i st. post. Artur Morański |
⚖️ „To był pacjent”. Czy wolno ratować napastnika?
Najtrudniejsze pytanie dotyczy jednak tego, co robił w tym czasie drugi lekarz. Prof. Pędziwiatr zajął się postrzelonym napastnikiem. Mężczyzna był przytomny, lekarze okryli go kocem termicznym tak samo jak policjanta. „Przy udzielaniu pomocy nie kieruje się tym, kto jest sprawcą, a kto ze służb”, tłumaczył profesor.
To zdanie łatwo przeczytać, ale trudno przyjąć. Chwilę wcześniej w centrum Krakowa zginęło sześć osób, a policjanci zostali postrzeleni. Dla lekarza to jednak nie ma znaczenia: przysięga lekarska nie przewiduje wyjątków, a na ulicy liczy się tylko to, że ktoś krwawi. O winie i karze miał zdecydować sąd, nie chirurg.
Do procesu jednak nie dojdzie. W poniedziałek 9 listopada o 4:30 rano 24-letni Michał O. zmarł w krakowskim szpitalu. Jak podała Rzeczpospolita, od początku był w stanie krytycznym i przeszedł trzy operacje. Pomoc udzielona na ulicy dała mu szansę, ale obrażenia okazały się zbyt poważne.
Profesor zdementował też dwie plotki, które szybko rozeszły się w sieci. Nie jest prawdą, że na miejscu brakowało pomocy, bo lekarze działali razem z policjantami, ratownikami i jeszcze jedną lekarką. Nie jest też prawdą, że to oni operowali później rannych. Ich pomoc skończyła się na ulicy.
🙅 „Nie uważamy się za bohaterów”
Obaj chirurdzy stanowczo odrzucają tytuł bohaterów. „Nie chcę wychodzić na wielkiego bohatera, bo nie o to chodzi”, mówi dr Wierdak. Za prawdziwego bohatera uważa policjanta, którego ratował. Jak przyznał, gdyby nie on, kolejnymi ofiarami napastnika mogli być on sam albo ktoś z jego rodziny.
Przekonują, że każdy lekarz na ich miejscu zachowałby się tak samo. Lepsze wieści płyną od rannych policjantów: obaj zostali wybudzeni ze śpiączki farmakologicznej, jeden wciąż jest w ciężkim stanie, drugi w stabilnym. Polacy wciąż wspierają ich rodziny: zbiórka dla rannych funkcjonariuszy rosła w błyskawicznym tempie, a apel o krew dla Jakuba Kulika wciąż jest aktualny.
A wy jak byście postąpili na miejscu lekarzy? Ratowalibyście także napastnika?
