Maria Konopka
Podrobiony wstrzykiwacz z lekiem na odchudzanie może wyglądać prawie jak oryginał, mieć prawdziwy numer serii i kod 2D. Fałszerstwo najczęściej zdradzają drobiazgi: mętny płyn albo pływające w nim drobinki, różnice w wyglądzie pióra w porównaniu z ulotką, brak recepty, podejrzanie niska cena i sprzedaż przez media społecznościowe. Bezpieczny wstrzykiwacz z semaglutydem czy innym lekiem GLP-1 kupisz w Polsce tylko w aptece, na receptę. 💉⚠️
📌 W skrócie
- Fałszywe pióra z „Ozempikiem” wykryto już w legalnych hurtowniach w Austrii, Niemczech i Wielkiej Brytanii.
- Podróbki miały prawdziwe numery serii i kody 2D, przepisane z oryginalnych opakowań. Zdradził je dopiero skan w systemie weryfikacji leków.
- WHO ostrzega, że w fałszywym wstrzykiwaczu może nie być substancji czynnej albo może być inny lek, na przykład insulina.
- Płyn w oryginalnym wstrzykiwaczu jest przejrzysty i bezbarwny. Mętny, zabarwiony lub z drobinkami to sygnał alarmowy.
- W Polsce leków na receptę nie wolno reklamować ani sprzedawać wysyłkowo przez internet.
O tym, jak rozpoznać fałszywe leki GLP-1, mówi się coraz głośniej, bo popularność zastrzyków na odchudzanie nie słabnie. Na początku listopada brytyjski lekarz Kyrollos Hanna przypomniał w mediach najważniejsze sygnały ostrzegawcze. Jego rady pokrywają się z tym, co od dwóch lat powtarzają Europejska Agencja Leków i Światowa Organizacja Zdrowia.
🔍 Jak fałszywy Ozempic trafił do hurtowni
W październiku 2023 roku Europejska Agencja Leków (EMA) zaalarmowała pacjentów w całej Unii. Krajowe urzędy wykryły w hurtowniach w UE i w Wielkiej Brytanii wstrzykiwacze fałszywie oznaczone jako Ozempic 1 mg, z etykietami w języku niemieckim. Pochodziły od hurtowników z Austrii i Niemiec.
Najbardziej niepokojące było to, jak dobrze je przygotowano. Opakowania miały numery serii, kody 2D i niepowtarzalne numery seryjne skopiowane z prawdziwych leków. W Unii każde opakowanie leku na receptę ma taki kod, który apteka i hurtownia skanują w ogólnoeuropejskim systemie. Gdy zeskanowano podejrzane pudełka, numery seryjne okazały się nieaktywne, i dopiero to zdradziło fałszerstwo. EMA podkreśliła, że nie ma dowodów na to, by którykolwiek z tych wstrzykiwaczy wydano pacjentowi w legalnej aptece.
Polski Główny Inspektorat Farmaceutyczny opublikował wtedy porównanie zdjęć oryginalnego i podrobionego pióra i przekazał, że w Polsce nie zidentyfikowano sfałszowanych opakowań. Zaapelował o kupowanie leku wyłącznie w legalnych aptekach.
🌍 WHO: problem dotyczy wszystkich kontynentów
W czerwcu 2024 roku Światowa Organizacja Zdrowia wydała pierwsze oficjalne ostrzeżenie o fałszywych lekach z semaglutydem. Dotyczyło trzech sfałszowanych serii wykrytych w Brazylii i Wielkiej Brytanii w październiku 2023 roku oraz w Stanach Zjednoczonych w grudniu 2023 roku. Globalny system monitorowania WHO notuje rosnącą liczbę zgłoszeń podróbek semaglutydu we wszystkich regionach świata od 2022 roku.
WHO radzi kupować takie leki wyłącznie na receptę od uprawnionego lekarza, unikać nieznanych i niesprawdzonych źródeł, zwłaszcza w internecie, sprawdzać opakowanie i datę ważności, a wstrzykiwacze przechowywać w lodówce.
✅ Cztery rzeczy, które sprawdzisz sam
Wstrzykiwacz nie powinien też przyjechać do ciebie w zwykłej kopercie, bez chłodzenia. Lek przechowywany w złej temperaturze traci skuteczność nawet wtedy, gdy jest prawdziwy.
⚖️ Co mówi polskie prawo
W Polsce apteki mogą sprzedawać przez internet wyłącznie leki wydawane bez recepty. Semaglutyd, tirzepatyd i inne leki z tej grupy są na receptę, więc legalnie wydaje się je tylko w aptece, po okazaniu kodu e-recepty. Prawo farmaceutyczne zabrania też reklamowania leków na receptę wśród pacjentów. Każda reklama zastrzyków na odchudzanie w mediach społecznościowych, obiecująca szybkie efekty bez wizyty u lekarza, powinna zapalić czerwoną lampkę.
Legalną aptekę internetową, w której kupisz suplementy czy leki bez recepty, rozpoznasz po wspólnym unijnym logo z flagą kraju. Po kliknięciu przenosi ono do oficjalnego rejestru aptek. Jeśli logo nie działa, a sklep nie widnieje w rejestrze, nie kupuj tam niczego.
📞 Co zrobić, jeśli masz podejrzany wstrzykiwacz
- Nie używaj go. EMA wprost ostrzega, że podejrzany wstrzykiwacz może poważnie zaszkodzić.
- Zanieś go do apteki, w której go kupiłeś, i poproś o sprawdzenie.
- Zgłoś podejrzenie fałszerstwa Głównemu Inspektoratowi Farmaceutycznemu.
- Jeśli po zastrzyku źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem. Przy drżeniu rąk, potach, splątaniu lub osłabieniu zjedz coś słodkiego i wezwij pomoc, bo to mogą być objawy niedocukrzenia.
- Działanie niepożądane zgłoś do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
Leki GLP-1 działają tylko wtedy, gdy są przyjmowane pod kontrolą lekarza i przez dłuższy czas. Warto wiedzieć, że po ich odstawieniu waga wraca szybciej niż po diecie, więc kuracja „na skróty” z niepewnego źródła to podwójne ryzyko. Oficjalne komunikaty znajdziesz na stronach Europejskiej Agencji Leków i WHO.
Zdjęcie: Pavel Danilyuk / Pexels.
