Natalia Lewandowska
Jest 7:20, termometr pokazuje minus dwa, a szyby auta pokrywa gruba, biała skorupa. Do pracy zostało dwadzieścia minut. Większość z nas zna ten odruch: kilka ruchów skrobaczką na wysokości oczu, włączona dmuchawa i w drogę. Boczne szyby i lusterka „odtają po drodze”. Policja ma na takie auta swoje określenie: czołg, bo kierowca widzi świat przez wąską szczelinę. I ma też przepis, na podstawie którego może za to ukarać. ❄️
📌 W skrócie
- Przepisy nie mówią wprost o szronie, ale art. 66 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wymaga, by auto zapewniało kierowcy dostateczne pole widzenia.
- Za jazdę z oszronionymi szybami grozi mandat, a w sądzie grzywna do 3000 zł na podstawie art. 97 Kodeksu wykroczeń.
- Oczyścić trzeba wszystkie szyby, lusterka, światła i tablice, a nie tylko wizjer przed kierowcą.
- Grzanie auta na postoju w terenie zabudowanym jest zakazane. Za pracujący silnik dłużej niż minutę grozi mandat.
- Nie lej na szybę gorącej wody i nie włączaj przymarzniętych wycieraczek.
- Szron potrafi pojawić się nawet przy kilku stopniach powyżej zera.
🌙 Skąd szron, skoro w nocy nie było mrozu
Wielu kierowców dziwi się, że szyby są białe, choć prognoza zapowiadała plus dwa stopnie. Temperaturę powietrza mierzy się na wysokości dwóch metrów. Tymczasem w bezchmurną noc dach i szyby samochodu oddają ciepło w stronę nieba i stygną szybciej niż otaczające je powietrze. Ich powierzchnia schodzi poniżej zera, a para wodna z powietrza osiada na nich od razu w postaci kryształków lodu. Dokładnie ten sam mechanizm stoi za przymrozkami przy gruncie i poranną mgłą, o której pisaliśmy w tekście o tym, jak powstają mgła, szron i szadź.
Dlatego najwięcej szronu widać po pogodnych, bezwietrznych nocach, a auto zaparkowane pod drzewem lub wiatą bywa rano czyste, gdy to stojące na otwartym parkingu jest całe białe.
⚖️ Co mówią przepisy
W Prawie o ruchu drogowym nie ma zdania „zakazuje się jazdy z oszronioną szybą”. Podstawą jest ogólny art. 66 ust. 1, który mówi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, by korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu i zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy. Szyba pokryta lodem, z małym okienkiem pośrodku, tego warunku nie spełnia. To samo dotyczy zaśnieżonych lusterek, które policja wymienia wprost w swoich zimowych komunikatach.
Naruszenie tego przepisu to wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń. Grozi za nie grzywna do 3000 zł. Taryfikator nie podaje jednej stałej kwoty za oszronioną szybę, więc wysokość mandatu zależy od oceny policjanta i od tego, jak bardzo ograniczona była widoczność. W praktyce kierowcy, którzy zostawili sobie wąski wizjer, dostają zwykle mandaty w wysokości kilkuset złotych. Jeśli kierowca nie przyjmie mandatu, sprawa trafia do sądu, który może wymierzyć wyższą grzywnę.
⏱️ Minuta, która kosztuje
Wielu kierowców rozwiązuje problem szronu inaczej: odpala silnik, włącza nawiew na szybę i idzie dopić kawę. Tu czeka druga pułapka. Art. 60 ust. 2 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym zabrania pozostawiania pracującego silnika podczas postoju na obszarze zabudowanym. Postój to w przepisach unieruchomienie pojazdu trwające dłużej niż minutę, niewynikające z warunków ruchu. Innymi słowy: auto z włączonym silnikiem pod blokiem przez pięć minut to wykroczenie, nawet jeśli siedzisz w środku.
Jeżeli przy tym wrócisz do domu, a samochód z pracującym silnikiem zostanie bez nadzoru, łamiesz kolejny przepis, czyli zakaz oddalania się od pojazdu z włączonym silnikiem. Do tego dochodzi ryzyko, o którym policja przypomina każdej zimy: auto z kluczykiem w stacyjce i otwartymi drzwiami to łatwy łup dla złodzieja.
💡 Przepis budzi kontrowersje
Zakaz dotyczy wszystkich, także kierowców autobusów miejskich, którzy na pętlach muszą schłodzić silnik albo zresetować systemy pojazdu. Posłowie zgłosili w Sejmie projekt, który miał dodać wyjątek dla autobusów. Dla kierowców osobówek przepis obowiązuje jednak w obecnym brzmieniu.
🧊 Jak szybko i bezpiecznie usunąć szron
✅ Sprawdzone sposoby
- 🚿 Odmrażacz w sprayu. Preparaty na bazie alkoholu rozpuszczają cienką warstwę szronu w kilkadziesiąt sekund. Po chwili wystarczy przejechać skrobaczką.
- 🪒 Plastikowa skrobaczka. Skrob pod niewielkim kątem, od krawędzi do środka. Ostrze musi być gładkie, bo wyszczerbione rysuje szybę.
- 🔥 Nawiew po uruchomieniu. Włącz nawiew na szybę od razu po ruszeniu, nie na postoju. Dodaj klimatyzację, która osuszy powietrze i zapobiegnie parowaniu szyb od środka.
- 🧥 Mata na szybę. Osłona założona wieczorem to najprostszy sposób, by rano w ogóle nie skrobać.
- 🌅 Parkowanie z głową. Przodem na wschód, a słońce częściowo zrobi robotę za ciebie. Pod wiatą lub drzewem szronu jest mniej.
❌ Tego nie rób
- Gorąca woda. Gwałtowna zmiana temperatury może sprawić, że szyba pęknie, szczególnie jeśli ma odprysk po kamieniu. Woda szybko zamarznie też na uszczelkach i progach.
- Przymarznięte wycieraczki. Włączone na siłę zniszczą gumowe pióra albo przeciążą silniczek.
- Karta płatnicza lub płyta CD zamiast skrobaczki. Pęka, rysuje i nie radzi sobie z grubszym lodem.
- Skrobanie tylko wizjera. Boczne szyby i lusterka są potrzebne przy zmianie pasa i skręcie, a pieszy na przejściu pojawia się zwykle z boku.
💧 Szron od środka szyby
Jeżeli szyby zamarzają także od wewnątrz, przyczyną jest wilgoć w kabinie. Mokre dywaniki, śnieg wnoszony na butach, zapchany filtr kabinowy albo nieszczelna uszczelka drzwi sprawiają, że para wodna osiada w nocy na zimnym szkle. Warto wyjąć i wysuszyć dywaniki, wymienić filtr i co jakiś czas wietrzyć auto. O tym, jak szybko pozbyć się pary z szyb, pisaliśmy w poradniku o zaparowanych szybach w samochodzie.
🛞 Przymrozek to sygnał także dla opon
Pierwszy szron na szybie to dobry moment, żeby pomyśleć o całym aucie. Gdy temperatura rano spada w okolice zera, opony letnie twardnieją i gorzej trzymają się drogi, a na mostach i wiaduktach może pojawić się gołoledź. Polskie prawo nie nakazuje wymiany opon, ale za granicą zasady bywają inne, o czym przeczytasz w tekście o tym, kiedy zmieniać opony na zimowe. Warto też wymienić płyn w spryskiwaczach na zimowy, zanim letni zamarznie w zbiorniczku.
🚘 Zapamiętaj
Pięć minut skrobania rano jest tańsze niż mandat i bezpieczniejsze niż jazda przez wizjer. Oczyść wszystkie szyby, lusterka i światła, nie grzej silnika na postoju i nie lej na szybę wrzątku. Mata założona wieczorem oszczędzi ci całego problemu.
❓ Najczęstsze pytania
Czy za oszronioną szybę można dostać mandat?
Tak. Art. 66 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wymaga, by pojazd zapewniał kierowcy dostateczne pole widzenia. Jazda z oszronionymi szybami to wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń, za które grozi grzywna do 3000 zł.
Czy można rozgrzewać silnik na postoju?
Na obszarze zabudowanym nie. Art. 60 ust. 2 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym zakazuje pozostawiania pracującego silnika podczas postoju, czyli unieruchomienia auta dłuższego niż minuta. Grozi za to mandat.
Czy można polać szybę ciepłą wodą?
Nie jest to zalecane. Gwałtowna zmiana temperatury może spowodować pęknięcie szyby, zwłaszcza z odpryskiem. Woda szybko zamarza też na uszczelkach i progach.
Dlaczego szron pojawia się przy dodatniej temperaturze?
Temperaturę mierzy się na wysokości dwóch metrów. W pogodną noc szyby i dach auta oddają ciepło w stronę nieba i stygną poniżej zera, choć powietrze jest nieco cieplejsze.
Co trzeba oczyścić przed jazdą zimą?
Wszystkie szyby, a nie tylko przednią, lusterka, światła, tablice rejestracyjne oraz śnieg z dachu i maski, który mógłby zsunąć się na szybę lub spaść na inne auta.
Źródła: ustawa Prawo o ruchu drogowym (art. 2, art. 60, art. 66); Kodeks wykroczeń (art. 97); komunikaty Komendy Miejskiej Policji we Wrocławiu i KWP w Kielcach; poselski projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym (druk sejmowy nr 1079); Interia Motoryzacja; Auto Świat; Gazeta Prawna. Zdjęcie: Kotivalo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
