Rak piersi nadal pozostaje najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Każdego roku ponad 20 tysięcy pacjentek słyszy tę diagnozę, a jednocześnie wiele z nich trafia do lekarza zbyt późno. Tymczasem mammografia pozwala wykryć zmiany, zanim staną się zagrożeniem. Czy wiesz, jak wygląda badanie mammograficzne i kiedy warto się na nie zgłosić?
Kiedy zgłosić się na mammografię?
Mammografia to bezpieczne, nieinwazyjne badanie obrazowe, które pozwala ocenić budowę i stan tkanek piersi. Wykonywana jest głównie u kobiet po 40. roku życia, ponieważ u młodszych pacjentek struktura gruczołu piersiowego bywa trudniejsza do oceny, w ich przypadku częściej stosuje się USG piersi.
Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia, badanie mammograficzne w ramach programu profilaktycznego przysługuje kobietom między 45. a 74. rokiem życia raz na dwa lata. Jeśli w rodzinie występowały przypadki raka piersi lub jajnika, lekarz może zlecić częstsze badania, niezależnie od wieku.
Mammografia: jak wygląda badanie w praktyce?
Badanie trwa kilka minut i nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjentka zostaje poproszona o odsłonięcie górnej części ciała i ustawienie się przy specjalnym aparacie mammograficznym. Każda pierś jest kolejno umieszczana na płycie urządzenia i lekko uciskana, to pozwala uzyskać dokładny obraz i zminimalizować dawkę promieniowania.
Wykonywane są zazwyczaj dwie projekcje, skośna i górno-dolna. Cała procedura może być nieco niekomfortowa, zwłaszcza przy większej wrażliwości piersi, ale nie powinna powodować bólu. Na wynik czeka się zazwyczaj kilka dni.
Jak przygotować się do badania?
W dniu badania najlepiej unikać stosowania balsamów, kremów i dezodorantów w okolicach klatki piersiowej i pach, ponieważ mogą one zaburzyć obraz. Warto również założyć wygodne, dwuczęściowe ubranie, np. bluzkę i spodnie, ponieważ badanie wymaga rozebrania się od pasa w górę.
Jeśli wcześniej były wykonywane inne badania piersi (np. USG, wcześniejsza mammografia), warto zabrać ze sobą ich wyniki. Dzięki temu lekarz może porównać obrazy i ocenić, czy doszło do zmian.
Dla kogo mammografia nie jest zalecana?
Choć mammografia to jedno z podstawowych narzędzi profilaktyki raka piersi, nie zawsze jest najlepszym wyborem. U kobiet w ciąży badanie nie powinno być wykonywane, chyba że lekarz uzna je za absolutnie konieczne. U młodszych pacjentek (poniżej 40. roku życia), których piersi są bardziej zbite i gruczołowe, lepszym rozwiązaniem diagnostycznym bywa USG.
Warto też pamiętać, że mammografia nie wykrywa wszystkich rodzajów zmian. Czasem w celu potwierdzenia diagnozy konieczne są dodatkowe badania, np. rezonans magnetyczny, biopsja czy dalsza kontrola za pomocą USG.
Dlaczego to badanie jest takie ważne?
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, rak piersi odpowiada za około 23% wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet. Choć świadomość społeczna rośnie, nadal wiele osób unika badań z obawy przed wynikiem lub ze względu na brak czasu. A przecież wykrycie zmiany na wczesnym etapie może umożliwić szybkie wdrożenie leczenia i znacząco zwiększyć szanse na jego powodzenie.
Statystyki pokazują, że regularne badania profilaktyczne mogą nawet o 25-30% zmniejszyć ryzyko zgonu z powodu raka piersi wśród kobiet po 50. roku życia.
Mammografia w Łodzi: co warto wiedzieć?
W Łodzi funkcjonuje wiele placówek, w których można wykonać mammografię, zarówno w ramach NFZ, jak i prywatnie. Warto wcześniej sprawdzić, która z nich oferuje badanie bez skierowania lub w ramach programu profilaktycznego. W przypadku badań wykonywanych prywatnie ceny wahają się w zależności od placówki, jednak zazwyczaj oscylują wokół 100-150 zł.
Na wizytę można umówić się telefonicznie lub przez stronę internetową placówki. Czas oczekiwania, szczególnie w ramach NFZ, może być dłuższy, ale wiele punktów realizujących program profilaktyki dysponuje terminami w ciągu kilku dni.
Jeśli kwalifikujesz się do programu, skorzystaj z bezpłatnej opcji. A jeśli jesteś młodsza i nie wiesz, od czego zacząć, zapytaj swojego lekarza rodzinnego, czy to już dobry moment, aby wykonać pierwsze badanie piersi.
