w ,

Najlepsza woda lecznicza: Zuber, Jan, Słotwinka czy Henryk?

Gazowana woda lecznicza nalewana do szklanego kieliszka

Najlepsza woda lecznicza to ta, która pasuje do Twojego problemu, a nie ta z najmocniejszym smakiem. Przy nadkwaśności i zgadze producenci i uzdrowiska polecają Zubera, przy skłonności do kamicy nerkowej wodę Jan, przy niedoborach magnezu i w okresach stresu Słotwinkę, a przy nadkwaśności połączonej z niedoborem jodu Henryka z Wysowej. Każda z nich to jednak produkt do kuracji, pity w małych porcjach przed posiłkiem, a nie woda do gaszenia pragnienia.

Czym woda lecznicza różni się od mineralnej

Na sklepowej półce obie stoją obok siebie, ale prawnie to dwa różne światy. Naturalna woda mineralna jest żywnością: zatwierdza ją Główny Inspektor Sanitarny, a etykieta mówi tylko o stopniu mineralizacji (nisko, średnio albo wysoko zmineralizowana). Woda lecznicza jest kopaliną w rozumieniu art. 5 Prawa geologicznego i górniczego, a w butelce trafia do obrotu na zasadach prawa farmaceutycznego (art. 40 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). W praktyce oznacza to pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, wpis do Rejestru Produktów Leczniczych prowadzonego przez URPL i ulotkę ze wskazaniami oraz przeciwwskazaniami, tak jak przy leku z apteki.

Żeby woda podziemna w ogóle mogła zostać uznana za leczniczą, musi być czysta chemicznie i mikrobiologicznie oraz spełniać co najmniej jeden warunek z ustawy:

  • co najmniej 1000 mg rozpuszczonych składników mineralnych w litrze,
  • co najmniej 250 mg wolnego dwutlenku węgla w litrze (powyżej 1000 mg to już szczawa),
  • co najmniej 10 mg żelaza (woda żelazista), 2 mg fluorków, 1 mg jodków albo 1 mg siarki dwuwartościowej (woda siarczkowa),
  • co najmniej 70 mg kwasu metakrzemowego albo radon na poziomie 74 Bq w litrze.

Ciekawostka: woda Jan ma mineralizację poniżej 600 mg w litrze, czyli mniej niż niejedna woda mineralna z marketu. Leczniczą jest dzięki naturalnemu dwutlenkowi węgla, bo to szczawa. Z kolei popularne Kryniczanka, Muszynianka czy Staropolanka to naturalne wody mineralne, a nie lecznicze, mimo że pochodzą z miejscowości uzdrowiskowych.

Wody lecznicze w Polsce: skład i zastosowanie

W aptekach i sklepach najłatwiej kupić wody z Krynicy (Zuber, Jan, Słotwinka) i z Wysowej (Henryk, Franciszek, Józef). Poniżej skład czterech najpopularniejszych według deklaracji producentów. Liczby mówią więcej niż marketingowe opisy, zwłaszcza kolumna z sodem.

WodaMineralizacja (mg/l)WodorowęglanySódMagnezWskazania z opisu producenta
Zuber (Krynica)ponad 23 00016 3425 994235nadkwaśność, choroba wrzodowa, wątroba, drogi żółciowe, trzustka
Henryk (Wysowa)5 2252 8661 27234nadkwaśność, wrzody, drogi żółciowe, niedobór jodu
Słotwinka (Krynica)3 4822 658270226układ nerwowy i stres, alergie, trawienie, nerki
Jan (Krynica)5883301617nerki i drogi moczowe, kamica nerkowa

Źródło: deklaracje składu producentów (Uzdrowisko Krynica, Uzdrowisko Wysowa), wartości w mg na litr.

Zuber: przy nadkwaśności i zgadze

Najsilniej zmineralizowana woda lecznicza w Polsce. Ogromna ilość wodorowęglanów działa jak naturalny środek zobojętniający kwas solny w żołądku, dlatego Zuber od lat pojawia się w zaleceniach przy nadkwaśności i chorobie wrzodowej. Ma też słony, mocno mineralny smak, którego nie da się pomylić z niczym innym. Jeśli zmagasz się z pieczeniem za mostkiem, zobacz też domowe sposoby na zgagę, które nie obciążają organizmu sodem.

Jan: przy kamicy nerkowej i drogach moczowych

Szczawa o łagodnym smaku z przewagą wapnia i wodorowęglanów, prawie bez sodu. Producent zaleca ją przy chorobach nerek i dróg moczowych oraz profilaktycznie przy skłonności do kamieni. Działa moczopędnie, ale nie rozpuszcza każdego złogu, a rodzaj kamienia ma znaczenie. Więcej o tym, skąd się biorą i jak się je leczy, przeczytasz w tekście o kamicy nerkowej i kolce.

Słotwinka: magnez i lit na nerwy

Magnezu ma ponad 220 mg w litrze, nawet trochę więcej niż wapnia, do tego naturalny lit. Producent wymienia ją przy zaburzeniach układu nerwowego, alergiach, chorobach przewodu pokarmowego i nerek. Szklanka Słotwinki to ok. 56 mg magnezu, czyli mniej więcej 15 proc. dziennego zapotrzebowania dorosłego. Jeśli podejrzewasz u siebie braki tego pierwiastka, sprawdź objawy niedoboru magnezu, zanim zaczniesz kurację.

Henryk, Franciszek i Józef z Wysowej

Szczawy wodorowęglanowe z chlorkami i sodem, część z jodkami. Henryk jest polecany przy nadkwaśności i chorobach dróg żółciowych, a dzięki jodkom także przy niedoborze jodu (i z tego samego powodu jest przeciwwskazany przy chorobach tarczycy). Franciszek ma podobne wskazania żołądkowe, a Józefa producent poleca osobom z zapaleniem dróg moczowych, kamicą i dną moczanową.

Jak pić wodę leczniczą

Woda lecznicza działa jak kuracja, więc liczy się porcja, pora i czas trwania. Zasady, które powtarzają producenci i lekarze uzdrowiskowi:

  • Przed posiłkiem: zwykle 30 do 45 minut przed jedzeniem, 2 do 4 razy dziennie. Przy Henryku producent podaje 250 ml 3 do 4 razy dziennie, pół godziny przed posiłkiem.
  • Powoli, małymi łykami: wodę pije się spokojnie, nie duszkiem.
  • Bez surowych owoców i warzyw tuż przed: przez godzinę przed piciem lepiej ich nie jeść, bo kwasy owocowe i błonnik zaburzają działanie wody i mogą wywołać wzdęcia.
  • Lekko podgrzana przy żołądku: przy nadkwaśności wodę ogrzewa się w kąpieli wodnej do ok. 40 stopni, co usuwa część dwutlenku węgla. Nie gotuj jej i nie podgrzewaj w mikrofalówce.
  • Kuracja, potem przerwa: typowa kuracja pitna trwa 3 do 4 tygodni, po niej robi się mniej więcej miesiąc przerwy. Dłuższe picie tylko z zalecenia lekarza.

Do codziennego nawadniania służy zwykła woda albo kranówka. Jeśli szukasz wody na co dzień, porównaj najzdrowsze wody do picia według mineralizacji.

Przeciwwskazania: sód, nerki i tarczyca

Najczęściej pomijany problem to sód. WHO zaleca dorosłym mniej niż 2 g sodu dziennie, czyli ok. 5 g soli. Policzmy:

  • szklanka Zubera (250 ml) to ok. 1500 mg sodu, czyli trzy czwarte dziennego limitu,
  • szklanka Henryka to ok. 320 mg sodu,
  • szklanka Słotwinki to ok. 70 mg sodu,
  • szklanka wody Jan to zaledwie ok. 4 mg sodu.

Dlatego wód bogatych w sód nie powinny pić bez konsultacji z lekarzem osoby z nadciśnieniem, niewydolnością serca, obrzękami, przewlekłą chorobą nerek i marskością wątroby, a także kobiety w ciąży. Przy nadciśnieniu każdy gram soli ma znaczenie, o czym przypomina dieta DASH ograniczająca sól. Henryk, jak inne wody z jodkami, jest przeciwwskazany przy chorobach tarczycy. Woda lecznicza może też wpływać na wchłanianie niektórych leków, więc przy stałym leczeniu warto zapytać farmaceutę.

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.

Jaka jest najlepsza woda lecznicza?

Nie ma jednej najlepszej. Przy nadkwaśności najczęściej wybiera się Zubera, przy kamicy nerkowej wodę Jan, przy niedoborze magnezu Słotwinkę. Wybór zależy od dolegliwości i przeciwwskazań, zwłaszcza od tego, ile sodu możesz przyjąć.

Czy woda lecznicza działa?

Tak, w zakresie wskazań z ulotki i jako uzupełnienie leczenia. Wodorowęglany zobojętniają kwas żołądkowy, szczawy działają moczopędnie, a magnez i wapń są przyswajalne z wody. Woda nie zastępuje leków ani diagnostyki.

Czy woda Zuber jest dobra na refluks?

Może doraźnie złagodzić zgagę, bo zobojętnia kwas. Przy refluksie lepiej pić ją podgrzaną i odgazowaną, bo dwutlenek węgla nasila odbijanie. Ma jednak bardzo dużo sodu, więc nie nadaje się do codziennego picia, a uporczywy refluks wymaga wizyty u lekarza.

Jak pić wodę Jan?

Powoli, małymi łykami, 30 do 45 minut przed posiłkiem, kilka razy dziennie przez czas kuracji. Godzinę przed piciem nie jedz surowych owoców i warzyw. Przy leczeniu chorób nerek ilość ustala lekarz.

Czy wodę leczniczą można pić codziennie?

Nie bez przerwy. Pije się ją kuracjami po 3 do 4 tygodni z mniej więcej miesięczną przerwą. Codziennie, bez limitu, pije się zwykłą wodę mineralną, źródlaną albo z kranu.

Napisane przez Anna Kocur

Anna Kocur, redaktorka i dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowia, snu i zdrowego stylu życia. Od lat przystępnie tłumaczy wyniki badań i zalecenia ekspertów, dbając o to, by treści na Sztosowe.pl były rzetelne, aktualne i praktyczne. Najchętniej pisze o profilaktyce, dobrych nawykach, diecie oraz higienie snu i regeneracji. Wierzy, że największą różnicę robią małe, codzienne zmiany. Prywatnie miłośniczka porannych spacerów i dobrej książki przed snem. Uwaga: artykuły mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.

Oferty partnerów

Reklama
Reklama
Reklama