Wracasz późno z pracy, kolację jesz o 22, a spać kładziesz się dobrze po północy. Brzmi znajomo? Naukowcy z UTHealth Houston sprawdzili, jak taki rytm dnia wpływa na organizm osób z otyłością. Wśród tych, którzy jedli i zasypiali późno, aż 73 proc. miało kilka czynników ryzyka zespołu metabolicznego. U osób jedzących i kładących się wcześniej było to 43 proc. 🌙
📌 W skrócie
- 🔬 Badanie ukazało się w listopadzie w czasopiśmie iScience. Wzięło w nim udział 87 dorosłych z otyłością.
- ⏰ Późne jedzenie i późny sen wiązały się z częstszym zespołem metabolicznym: 73 proc. wobec 43 proc.
- 🦠 U osób z grupy wysokiego ryzyka badacze widzieli więcej stanu zapalnego i oznaki „przeciekającego jelita”.
- 🍽️ Lekarze radzą zacząć od małych kroków: przesunąć ostatni posiłek wcześniej i stopniowo cofać godzinę snu.
Co dokładnie sprawdzili naukowcy?
Zespół prof. Faraza Bishehsariego, gastroenterologa i dyrektora Centrum Badań Gastroenterologicznych w McGovern Medical School w Houston, przyjrzał się 87 dorosłym z otyłością. Badacze pytali, o której uczestnicy jedzą i kładą się spać, a potem porównywali to z wynikami badań krwi, stanem jelit i składem mikrobioty.
Większość uczestników, bo 66 osób, należała do „późnych jedzących”. Wśród nich szczególnie często pojawiało się kilka czynników zespołu metabolicznego jednocześnie, czyli np. duży obwód talii, podwyższone ciśnienie, wysoki cukier i złe wyniki tłuszczów we krwi. Najgorzej wypadało połączenie dwóch nawyków: późnego zasypiania i późnego jedzenia.
📊 Badanie w liczbach
| Uczestnicy | 87 dorosłych z otyłością |
| Jedzący późno | 66 osób |
| Kilka czynników ryzyka: późny sen i kolacja | 73 proc. |
| Kilka czynników ryzyka: wcześniejszy sen i kolacja | 43 proc. |
| Czasopismo | iScience (Cell Press), listopad 2026 |
Co to jest „przeciekające jelito” i skąd ten związek?
Najciekawsze rzeczy działy się w jelitach. U osób z grupy wysokiego ryzyka naukowcy widzieli więcej markerów stanu zapalnego i oznaki zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej. Mówiąc prościej: ściana jelita gorzej oddzielała to, co w jego środku, od reszty organizmu. Taki stan bywa nazywany „przeciekającym jelitem”.
„To badanie łączy rytm dobowy z mikrobiomem jelit, barierą jelitową i stanem zapalnym w całym organizmie” tłumaczy prof. Bishehsari w komunikacie UTHealth Houston. Podkreśla też, że pora posiłków i inne nawyki związane z zegarem biologicznym da się zmienić, co czyni je obiecującym celem profilaktyki.
Badacze sprawdzili również, co się dzieje, gdy wesprze się jelita odpowiednią dietą. U uczestników, u których bariera jelitowa się poprawiła, przybywało bakterii produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, czyli substancje ważne dla zdrowia śluzówki jelita.
Czy to znaczy, że późna kolacja tuczy?
Nie tak prosto. Badanie pokazuje związek, a nie dowód, że późne jedzenie samo wywołuje chorobę. Grupa była niewielka, a osoby z wysokim ryzykiem były średnio starsze i miały wyższe BMI. Zwraca na to uwagę dr Mir Ali, chirurg bariatra i dyrektor medyczny MemorialCare Surgical Weight Loss Center w Kalifornii, który nie brał udziału w badaniu. „Wiek i otyłość to dobrze znane czynniki zakłócające w badaniach nad zdrowiem metabolicznym” zaznacza w rozmowie z Medical News Today.
Mimo to lekarz uważa wynik za ważny sygnał. „Najważniejszy wniosek jest taki, że biologiczna pora ma duże znaczenie dla zdrowia metabolicznego” mówi dr Ali. To wpisuje się w coraz popularniejszą chronodietetykę, która mówi, że liczy się nie tylko to, co jemy, ale też o której.
Co możesz zmienić od dziś wieczorem?
Dr Ali radzi zaczynać od drobnych zmian, a nie od rewolucji. Osobom, które jedzą i chodzą spać późno, proponuje przesunąć ostatni posiłek wcześniej względem pory snu i stopniowo cofać godzinę zasypiania. Dopasowanie jedzenia i snu do rytmu dobowego nazywa tanią strategią wspierania jelit i ograniczania stanu zapalnego.
- 🕗 Zjedz kolację wcześniej, a jeśli to niemożliwe, niech będzie lżejsza. Pomysły znajdziesz w naszym tekście o tym, jak przygotować zdrową kolację.
- 🛏️ Kładź się spać o podobnej porze także w weekend. Jak bardzo szkodzą skaczące godziny snu, pisaliśmy przy okazji badania o odsypianiu w weekend.
- 🚶 Ruszaj się w ciągu dnia. Drugi z ekspertów cytowanych przez Medical News Today, psychiatra dr Perry Anthony Maliuanag, przypomina o aktywności, uważności przy jedzeniu i dbaniu o prawidłową masę ciała.
Sama zmiana godziny kolacji nie zastąpi zdrowej diety, ale to jeden z najprostszych kroków, jakie można wypróbować bez wydawania choćby złotówki. Więcej o samym badaniu można przeczytać w publikacji w iScience.
Uwaga: artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
A o której Wy jecie kolację: przed 19 czy raczej tuż przed snem? 🍽️
