Redakcja Sztosowe
Jesienne kolacje powinny być ciepłe, sycące i proste w przygotowaniu: zebraliśmy 7 przepisów, od tortilli z pieczarkami i kurczakiem (25 minut) po żeberka w miodzie z piekarnika (90 minut), z których każdy sprawdzi się też jako późny obiad dla całej rodziny. Przy każdym daniu podajemy składniki z gramaturą, czas i liczbę porcji, a w tabeli porównanie kaloryczności i stopnia trudności. Przepisy bazują na sezonowych warzywach dostępnych w Polsce od września do listopada: dyni, batatach, pieczarkach, papryce i ziemniakach.
Jesienią jemy inaczej niż latem: zamiast zimnych sałatek i szybkich letnich obiadów wybieramy dania z piekarnika, zupy i jednogarnkowe potrawy, które można przygotować na dwa dni. Dietetycy zalecają, aby kolacja stanowiła 15 do 20 procent dziennej energii (około 300 do 500 kcal) i była zjedzona 2 do 3 godziny przed snem.
Czytaj także: Zdrowa kolacja: pomysły i przepisy na lekki posiłek
Poniższe propozycje są celowo zróżnicowane: trzy z mięsem, dwie wegetariańskie, jedna słodka i jedna zupa. Każdą można bez problemu podwoić i zamrozić.
Jesienne kolacje: tortille z pieczarkami i kurczakiem (25 minut, 4 porcje)
Tortille kojarzą się z latem, ale w wersji z ciepłym farszem i zapieczone w piekarniku to pełnowartościowa jesienna kolacja. Potrzebujesz 4 placków tortilli, 1 piersi z kurczaka (około 250 g), 400 g pieczarek, 1 cebuli, 1 pomidora, garści sałaty, 50 g sera gorgonzola, po łyżce miodu i musztardy oraz łyżki masła.
Pieczarki i cebulę pokrój w plasterki i podsmaż na maśle, aż odparuje woda (około 8 minut). Kurczaka pokrój w cienkie paski, oprósz solą, pieprzem i papryką, podsmaż na złoto. Wymieszaj miód z musztardą w proporcji 1:1, czyli łyżka na łyżkę.
Każdy placek posmaruj sosem, ułóż sałatę, pokrojonego pomidora, ciepłe pieczarki, mięso i pokruszoną gorgonzolę. Zwiń, owiń w folię aluminiową i wstaw na 10 minut do piekarnika nagrzanego do 180 stopni. Jedna tortilla to około 420 kcal.
Leczo z dynią i batatami (45 minut, 4 porcje)
Leczo w jesiennej odsłonie: zamiast cukinii dynia i bataty, które nadają słodycz i gęstość. Potrzebujesz 300 g batatów, 300 g dyni (hokkaido nie trzeba obierać), 400 g piersi z kurczaka, 2 pomidorów, 1 cebuli, 2 papryk, łyżeczki wędzonej papryki, 300 ml wody i 2 łyżek oleju.
Warzywa pokrój w dużą kostkę. Najpierw podsmaż bataty i dynię (są najtwardsze), po 5 minutach dodaj cebulę i paprykę. Kurczaka obtocz w wędzonej papryce i podsmaż osobno na złoto.
Przełóż wszystko do garnka, dodaj pomidory i wodę, gotuj pod przykryciem około 30 minut. Dopraw solą, pieprzem, ostrą papryką i szczyptą cynamonu. Dobór i kolejność dodawania przypraw opisaliśmy w osobnym tekście o tym, jakie przyprawy do leczo działają najlepiej. Leczo smakuje jeszcze lepiej następnego dnia, więc warto ugotować podwójną porcję. Porcja to około 380 kcal.
Tarta z mięsem i warzywami (75 minut, 6 porcji)
Na kruche ciasto do formy o średnicy 22 do 24 cm zagnieć 200 g mąki pszennej, 100 g zimnego masła, 1 jajko, pół łyżeczki soli i łyżkę śmietany 18%. Uformuj kulę, owiń folią i schłodź w lodówce 30 do 40 minut.
Na nadzienie potrzebujesz 400 g mięsa mielonego (wieprzowo-wołowego lub z indyka), 150 ml passaty pomidorowej, 200 g pieczarek, 1 cebuli, 1 papryki i 200 g cukinii. Mięso podsmaż z solą i pieprzem, aż będzie sypkie, odłóż. Na tej samej patelni podsmaż pokrojone warzywa.
Połącz warzywa z mięsem, zalej passatą i gotuj kilka minut, aż sos zgęstnieje. Dwie trzecie ciasta rozwałkuj, wyłóż formę i podpiecz 15 minut w 180 stopniach. Nałóż farsz, na wierzch pokrusz resztę ciasta i piecz kolejne 15 do 20 minut, aż wierzch się zrumieni. Kawałek to około 450 kcal.
Drożdżówka z serem i kakao (2 godziny z wyrastaniem, 10 porcji)
Jesienne kolacje nie muszą być słone. Ciepła drożdżówka z twarogiem i kakao, podana z herbatą lub mlekiem, to klasyczna kolacja w wielu polskich domach. Ciasto piecz w keksówce o długości około 36 cm lub w dwóch krótszych.
Najpierw zaczyn: 20 g świeżych drożdży (lub 7 g suchych) rozpuść w pół szklanki ciepłego mleka z łyżeczką cukru i 2 łyżkami mąki. Po 15 minutach, gdy zaczyn się spieni, dodaj go do 2 szklanek mąki (około 300 g), 2 jajek, pół szklanki cukru pudru, 80 g oleju i szczypty soli.
Zagnieć gładkie, elastyczne ciasto i odstaw pod ściereczką na godzinę do podwojenia objętości. W tym czasie przygotuj masę serową: 400 g twarogu półtłustego zmiksuj z 1 budyniem waniliowym w proszku (bez gotowania) i 8 łyżkami cukru pudru.
Wykonanie drożdżówki
Twaróg chudy nie sprawdzi się w tym wypieku, bo masa będzie za sucha i grudkowata; wybierz półtłusty lub tłusty. Wyrośnięte ciasto rozwałkuj na prostokąt o grubości około 1 do 1,5 cm.
Posmaruj masą serową i posyp kakao (2 do 3 łyżki, zależnie od tego, jak intensywny smak chcesz uzyskać). Zwiń w rulon wzdłuż dłuższego boku, a następnie przekrój rulon wzdłuż, zostawiając jeden koniec nieprzecięty.
Przepleć obie połówki jak chałkę, przełóż do wyłożonej papierem keksówki i odstaw na 15 minut. Piecz 40 do 45 minut w 180 stopniach, aż wierzch będzie złocisty. Kawałek to około 320 kcal.
Paszteciki z mięsem mielonym i szpinakiem (40 minut, 12 sztuk)
Paszteciki sprawdzą się na rodzinną kolację i na spotkanie ze znajomymi, bo można je jeść na ciepło i na zimno. Z 1 rolki ciasta francuskiego (około 275 g) wyjdzie około 12 pasztecików.
Do farszu potrzebujesz 250 g mięsa mielonego, 200 g mrożonego szpinaku, 1 ząbka czosnku i łyżki oliwy. Mięso podsmaż z solą, pieprzem i majerankiem. Na drugiej patelni rozmroź szpinak z czosnkiem na oliwie i odparuj całą wodę, bo wilgotny farsz rozmoczy ciasto. Więcej pomysłów znajdziesz w zestawieniu dań ze szpinakiem.
Połącz mięso ze szpinakiem, przestudź. Ciasto pokrój na 12 prostokątów, na każdy nałóż łyżkę farszu, złóż na pół i zlep brzegi widelcem. Posmaruj rozmąconym jajkiem i piecz 20 minut w 200 stopniach. Jeden pasztecik to około 150 kcal.
Rozgrzewająca zupa warzywna z dynią (50 minut, 6 porcji)
Gęsta zupa z dynią i imbirem to najlżejsza pozycja na liście, a dzięki warzywom dostarcza porcję błonnika, potasu i beta-karotenu. Potrzebujesz 500 g dyni, kilku plasterków świeżego imbiru, 1 cebuli, 2 ząbków czosnku, 1 papryki, 2 marchewek, 6 pieczarek i 4 do 6 ziemniaków.
Dodatkowo 250 ml passaty pomidorowej i 500 ml bulionu warzywnego. Warzywa pokrój w dużą kostkę i podsmaż w garnku na łyżce oliwy przez około 7 minut, często mieszając.
Zalej bulionem i gotuj 20 minut. Dodaj imbir, 2 do 3 goździki, łyżeczkę wędzonej papryki i pieprz, gotuj kolejne 15 minut. Na koniec wlej passatę i zagotuj. Zupę można podać w kawałkach lub zmiksować na krem, a porcja ma tylko około 180 kcal.
Żeberka w sosie miodowym z piekarnika (90 minut plus marynowanie, 4 porcje)
Żeberka w miodzie to danie na weekendową, dłuższą kolację. Potrzebujesz około 1 kg żeberek wieprzowych, 500 g ziemniaków, pół cebuli, ząbka czosnku, 4 łyżek miodu i 4 łyżek oliwy. Do marynaty wybierz prawdziwy miód, najlepiej od lokalnego pszczelarza, bo fałszowany miód z syropem cukrowym przypala się szybciej i nie daje karmelowej skórki.
Wymieszaj miód z oliwą, dodaj 1,5 łyżeczki majeranku, pół łyżeczki soli, łyżeczkę słodkiej papryki, pieprz oraz przeciśnięty czosnek i drobno pokrojoną cebulę. Wmasuj marynatę w mięso i odstaw do lodówki na minimum 2 godziny, najlepiej na całą noc.
Ziemniaki pokrój na ćwiartki, oprósz solą, pieprzem i papryką. Włóż je razem z mięsem do rękawa do pieczenia i piecz 90 minut w 180 stopniach. Na ostatnie 10 minut rozetnij rękaw, aby żeberka się zrumieniły. Porcja z ziemniakami to około 650 kcal, więc to propozycja na dzień, w którym kolacja zastępuje obiad.
Porównanie przepisów: czas, kalorie, trudność
Wartości kaloryczne są orientacyjne i zależą od użytych składników. Jeśli szukasz szybszych rozwiązań na co dzień, sprawdź też nasze przepisy na zapiekanki, które powstają w pół godziny.
Najczęściej zadawane pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Co zrobić na jesienną kolację na ciepło w 30 minut?
Najszybsze z naszych propozycji to tortille z pieczarkami i kurczakiem (25 minut) oraz paszteciki z ciasta francuskiego (40 minut, z czego 20 to pieczenie). Dobrą opcją jest też zapiekanka z makaronu lub ziemniaków z tym, co zostało z obiadu.
Jakie jesienne kolacje są lekkie i rozgrzewające?
Zupy i jednogarnkowe dania warzywne: zupa z dyni z imbirem (około 180 kcal na porcję), leczo z dynią i batatami, pieczone warzywa z fetą. Rozgrzewający efekt dają przyprawy: imbir, cynamon, goździki, wędzona i ostra papryka, kurkuma.
O której godzinie najlepiej jeść kolację jesienią?
Zasada jest ta sama przez cały rok: 2 do 3 godziny przed snem, czyli zwykle między 18 a 20. Kolacja powinna dostarczać 15 do 20 procent dziennej energii (300 do 500 kcal). Cięższe dania, jak żeberka czy tarta, lepiej jeść jako późny obiad około godziny 17.
Które z tych dań można przygotować na kilka dni?
Leczo, zupa z dyni i tarta trzymają się w lodówce 3 dni i dobrze znoszą mrożenie. Paszteciki można zamrozić surowe i piec bezpośrednio z zamrażarki (o 5 minut dłużej). Tortille najlepiej jeść od razu, bo placek rozmięka.
Czym zastąpić mięso w jesiennych kolacjach?
W leczo i tarcie kurczaka lub mięso mielone zastąpi ciecierzyca, czerwona soczewica (dodana 15 minut przed końcem gotowania) lub pokruszone tofu. W pasztecikach dobrze sprawdza się farsz ze szpinaku z fetą lub z pieczarek z cebulą.
