Zdrowie serca
O serce najskuteczniej dbasz, pilnując ciśnienia (prawidłowe jest poniżej 120/70 mmHg), cholesterolu LDL, codziennego ruchu i rzucenia palenia. Poniżej normy ciśnienia w tabeli, objawy zawału i udaru, które trzeba znać, oraz nasze artykuły o arytmii i diecie dla serca.
Więcej treści
Reklama
Załaduj więcej
Gratulacje. Dotarłeś do końca internetu.
Objawy zawału serca: kiedy dzwonić pod 112
Typowy zawał to silny, gniotący ból za mostkiem trwający dłużej niż kilkanaście minut, który może promieniować do lewej ręki, żuchwy lub pleców, często z dusznością i zimnym potem. Nie czekaj, aż minie, tylko dzwoń pod 112. U kobiet, seniorów i diabetyków zawał bywa cichy i wygląda jak zgaga, zmęczenie albo duszność. Sprawdź nietypowe objawy zawału u kobiet.
Udar rozpoznasz testem FAST: opadający kącik ust, osłabiona ręka, niewyraźna mowa i czas, czyli natychmiastowy telefon po pomoc. Szczegóły w tekście o objawach udaru mózgu.
Normy ciśnienia krwi
Ciśnienie tętnicze według wytycznych ESC 2024
| Kategoria | Pomiar w gabinecie (mmHg) |
|---|---|
| Prawidłowe | poniżej 120/70 |
| Podwyższone | 120 do 139 / 70 do 89 |
| Nadciśnienie | od 140/90 |
Źródło: Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne, 2024. W pomiarach domowych granicą nadciśnienia jest 135/85 mmHg.
Nadciśnienie ma około 11 milionów Polaków, a spora część o tym nie wie, bo ono nie boli. Ciśnienie mierz w domu rano i wieczorem, po 5 minutach odpoczynku, na siedząco, z ręką opartą na wysokości serca. Jak robić to dobrze, opisujemy w tekście o nadciśnieniu i pomiarze ciśnienia. Raz na kilka lat, a przy czynnikach ryzyka częściej, warto też zrobić lipidogram.
Arytmia i migotanie przedsionków
Nierówny i szybki puls, kołatanie serca i nagłe osłabienie mogą oznaczać migotanie przedsionków, najczęstszą arytmię. Pięciokrotnie zwiększa ono ryzyko udaru, bo w sercu tworzą się skrzepliny. Wiele osób nie ma żadnych objawów, dlatego warto co jakiś czas sprawdzić puls przez 30 sekund. Jak to zrobić, piszemy w tekście o migotaniu przedsionków.
Dieta i ruch dla zdrowego serca
WHO zaleca co najmniej 150 minut umiarkowanego ruchu tygodniowo, czyli na przykład 30 minut szybkiego marszu przez pięć dni. Na talerzu serce lubi warzywa, ryby, rośliny strączkowe, orzechy i oliwę, a nie lubi soli (najwyżej 5 g dziennie), tłuszczów trans i przetworzonego mięsa. Dobrze przebadanym modelem jest dieta DASH, która obniża ciśnienie już po kilku tygodniach.
Najczęstsze pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Jakie ciśnienie jest prawidłowe?
Według wytycznych ESC z 2024 roku poniżej 120/70 mmHg. Wartości 120 do 139 na 70 do 89 to ciśnienie podwyższone, a od 140/90 zaczyna się nadciśnienie.
Jakie są pierwsze objawy chorego serca?
Najczęściej duszność przy wysiłku, szybkie męczenie się, obrzęki nóg, kołatanie serca i ból lub ucisk w klatce piersiowej. Takie objawy trzeba skonsultować z lekarzem.
Czy kawa szkodzi na serce?
U większości zdrowych osób umiarkowane ilości kawy nie szkodzą sercu. Ostrożność zalecana jest przy arytmii i źle kontrolowanym nadciśnieniu.
Jak często badać cholesterol?
Zdrowi dorośli zwykle co kilka lat, a osoby z nadwagą, cukrzycą lub chorobami serca w rodzinie częściej, zgodnie z zaleceniem lekarza.