Ile państw jest na świecie? To zależy, kogo zapytasz
Na pozór proste pytanie „ile państw jest na świecie?” nie ma jednej jednoznacznej odpowiedzi. Różne organizacje i instytucje podają różne liczby – i każda z nich ma swoje uzasadnienie. ONZ, FIFA, Komitet Olimpijski, a nawet każde osobne państwo może mieć inną listę uznanych krajów.
Różne liczby – różne kryteria
| Instytucja/Kryterium | Liczba państw | Wyjaśnienie |
|---|---|---|
| ONZ – pełni członkowie | 193 | Oficjalnie przyjęte państwa członkowskie |
| ONZ + obserwatorzy | 195 | +Watykan i Palestyna jako obserwatorzy |
| FIFA | 211 | Obejmuje terytoria niesamodzielne (np. Gibraltar, Wyspy Owcze) |
| Komitet Olimpijski (MKOl) | 206 | Własne komitety olimpijskie w terytoriach zależnych |
| Uznanie własne (de facto) | 197+ | Włącznie z Kosowem, Tajwanem i Palestyną |
Dlaczego liczba państw jest tak trudna do ustalenia?
- Nieuznane lub częściowo uznane państwa – Kosowo uznaje ok. 100 krajów, Tajwan tylko kilkanaście, a Sahara Zachodnia jest sporna od dekad
- Terytoria zależne – Wyspy Owcze, Gibraltar, Nowa Kaledonía czy Grenlandia mają własne rządy, ale formalnie nie są niezależnymi państwami
- Definicja państwowości – Konwencja z Montevideo (1933) wymaga: stałej ludności, terytorium, rządu i zdolności do wchodzenia w stosunki z innymi państwami
- Zmiany polityczne – nowe państwa ciągle powstają (Sudanu Południowy 2011) lub łączą się; liczba nie jest stała
Najnowsze państwa świata
- Sudan Południowy (2011) – najmłodsze powszechnie uznane państwo świata, oderwało się od Sudanu
- Kosowo (2008) – ogłosiło niepodległość od Serbii; uznawane przez ok. 100 państw, ale nie przez Rosję i Chiny
- Czarnogóra (2006) – odłączyła się od Serbii i Czarnogóry w wyniku referendum
Najciekawsze państwa-rekordy
- Największe: Rosja (17,1 mln km²)
- Najmniejsze: Watykan (0,44 km²)
- Najbardziej zaludnione: Indie (wyprzedziły Chiny w 2023 r.)
- Najmniej zaludnione: Watykan (ok. 800 mieszkańców)
- Najnowsze: Sudan Południowy (2011)
Podsumowanie
Najczęściej podawana odpowiedź to 195 państw (193 członków ONZ + Watykan i Palestyna jako obserwatorzy). Jednak w zależności od przyjętych kryteriów liczba ta waha się od 193 do nawet ponad 200. Pytanie o liczbę państw odsłania złożoność prawa międzynarodowego i politycznych sporów, które toczą się na naszych oczach.
