w

Łazik Perseverance od 3 tygodni nie przysyła zdjęć z Marsa. Zawiodło radio, zapasowe ma pół mocy

Łazik Perseverance na powierzchni Marsa, selfie z kamery na ramieniu robota
Fot. NASA/JPL-Caltech/MSSS, domena publiczna, Wikimedia Commons

Wyobraź sobie, że Twój telefon nagle przestaje wysyłać zdjęcia, a zapasowy ma tylko połowę zasięgu. Z takim problemem od trzech tygodni mierzą się inżynierowie NASA. Łazik Perseverance od 30 października nie prowadzi badań na Marsie, bo zawiodło jego główne radio, a zapasowe nadaje z mniej więcej połową mocy. Na domiar złego kłopoty ma też Mars Odyssey, najstarsza sonda krążąca wokół Czerwonej Planety. 🚀

📌 W skrócie

  • 📡 30 października główne radio UHF łazika zamilkło na około 100 sekund, a komputer przełączył go w tryb bezpieczny.
  • 🔋 Radio zapasowe działa, ale z około połową oczekiwanej mocy. Oba są teraz wyłączone z pracy.
  • 🛰️ Sonda Mars Odyssey straciła jedno z kół reakcyjnych. Bez nich paliwa wystarczy jej na miesiąc lub dwa.
  • 🗓️ NASA liczy, że łazik wróci do nauki do końca listopada.

Co dokładnie zepsuło się w łaziku?

Perseverance ma dwa radia UHF. To dzięki nim wysyła duże paczki danych, w tym zdjęcia, do sond krążących wokół Marsa, a one przekazują je dalej na Ziemię. Główne radio przy włączaniu na kolejny dzień pracy co kilka sekund wysyła do komputera łazika krótki sygnał kontrolny, coś w rodzaju bicia serca.

30 października tego sygnału zabrakło. „Główny komputer łazika nieustannie nasłuchuje tego sygnału”, wyjaśnił Steven Lee, kierownik projektu Perseverance w Jet Propulsion Laboratory NASA, cytowany na blogu misji. Gdy komputer doliczył się 25 brakujących sygnałów z rzędu, czyli około 100 sekund ciszy, automatycznie wyłączył główne radio, przełączył się na zapasowe i wprowadził łazik w tryb bezpieczny.

Po wyjściu z trybu bezpiecznego okazało się, że to nie koniec kłopotów. Radio zapasowe nadaje z mocą około połowy tej, której spodziewali się inżynierowie. Dlatego NASA na razie nie używa żadnego z nich, dopóki nie ustali przyczyny awarii.

Jak łazik kontaktuje się teraz z Ziemią?

Łazik jest stabilny i ma łączność z zespołem. Rozmawia z Ziemią bezpośrednio, przez antenę wysokiego zysku i sieć wielkich anten NASA Deep Space Network. To połączenie jest jednak znacznie wolniejsze niż przekaz przez sondy na orbicie.

Cała przepustowość idzie więc na diagnostykę, a badania naukowe zostały wstrzymane. Skutek widać od razu: na stronie misji nie pojawiają się nowe zdjęcia z marsjańskiej powierzchni, które na bieżąco oglądali miłośnicy kosmosu na całym świecie.

🗓️ Oś czasu awarii

  • 18.02.2021: Perseverance ląduje w kraterze Jezero.
  • 30.10.2026: główne radio UHF milknie, łazik przechodzi w tryb bezpieczny.
  • 4 do 6.11.2026: w trybie bezpiecznym jest sonda Mars Odyssey, jedno z jej kół reakcyjnych staje.
  • 19.11.2026: NASA informuje o obu problemach.
  • koniec listopada: planowany powrót łazika do nauki i Odyssey do pracy.

Dlaczego kłopoty Odyssey są tak poważne?

Mars Odyssey wystartowała w kwietniu 2001 roku, a na orbitę Marsa weszła w październiku tego samego roku. Miała pracować nieco ponad 2,5 roku, a działa już 25 lat i jest najdłużej pracującą misją przy Marsie. Przez ten czas przekazywała na Ziemię dane z łazików Spirit, Opportunity i Curiosity oraz lądownika Phoenix.

Między 4 a 6 listopada sonda przeszła w tryb bezpieczny. Inżynierowie odkryli, że jedno z jej czterech kół reakcyjnych, które obracają sondę w przestrzeni, przestało się kręcić. Inne koło zepsuło się już w 2013 roku, a do utrzymania orientacji potrzebne są co najmniej trzy.

Bez sprawnych kół Odyssey musiałaby polegać wyłącznie na silniczkach zasilanych hydrazyną. Zespół szacuje, że paliwa wystarczy w takim trybie na miesiąc do dwóch. Jest też dobra wiadomość: podczas jednego z testów koło drgnęło na polecenie z Ziemi. Kolejne próby pokażą, czy da się je uratować.

Co dalej z łazikiem i sondą?

Zespół JPL zajmuje się najpierw radiem zapasowym, a potem głównym. NASA ma nadzieję, że Perseverance wróci do badań do końca listopada. Odyssey ma wznowić naukę i przekazywanie danych w ostatnim tygodniu miesiąca. Szczegóły agencja opisała na blogu misji marsjańskich NASA.

Perseverance spędził na Marsie już prawie 6 lat. Szuka śladów dawnego życia i zbiera próbki skał. Mars to wciąż jedno z najciekawszych miejsc w Układzie Słonecznym. Niedawno pisaliśmy, że planeta może wciąż mieć gorące wnętrze, a odkrycie współtworzył naukowiec z Polskiej Akademii Nauk.

Czy Marsa widać teraz z Polski?

Tak, ale trzeba wstać wcześnie. W listopadzie Mars świeci na porannym niebie, wysoko na południu, niedaleko bardzo jasnego Jowisza. Widać go gołym okiem jako rdzawą, spokojnie świecącą kropkę. Kilka dni temu obie planety minęły się na niebie, o czym pisaliśmy przy okazji koniunkcji Marsa i Jowisza. Gdzieś tam mały łazik czeka teraz na naprawę.

Kibicujecie inżynierom NASA? Myślicie, że łazik i 25-letnia sonda jeszcze się podniosą?

Napisane przez Magdalena Adamczyk

Magdalena Adamczyk pisze dla sztosowe.pl o numerologii, sennikach, anielskich liczbach i symbolice duchowej. Od ponad 10 lat zgłębia tradycje ezoteryczne, tarot i interpretacje snów. Łączy podejście symboliczne z perspektywą psychologii poznawczej, tłumacząc znaczenia liczb, godzin lustrzanych i sennych obrazów przystępnie, bez popadania w nadmierny mistycyzm. W swoich tekstach skupia się na tym, jak symbole mogą służyć autorefleksji i lepszemu rozumieniu siebie. Pisze m.in. o godzinach lustrzanych, anielskich liczbach, sennikach, tarocie oraz symbolice popularnych zjawisk kulturowych.

Oferty partnerów

Reklama
Reklama
Reklama