Mars może wciąż mieć gorące wnętrze. Odkrycie współtworzył naukowiec z Polskiej Akademii Nauk

Przez lata Mars uchodził za planetę martwą w środku: zimną, wystygłą, bez czynnych wulkanów. Nowe odkrycie europejskiej sondy może to zmienić. Przy największym pod względem powierzchni wulkanie Marsa, Alba Mons, sonda ExoMars Trace Gas Orbiter wykryła chlorowodór, gaz typowy dla wulkanów. Według badaczy to znak, że pod powierzchnią Czerwonej Planety wciąż może być ciepło, a nawet magma. Współautorem odkrycia jest prof. Daniel Mège z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk. 🔴

Co dokładnie znalazła sonda?

Trace Gas Orbiter krąży wokół Marsa od 2016 roku. To misja Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), a sonda ma na pokładzie m.in. zestaw spektrometrów ACS, które rozpoznają gazy w atmosferze po tym, jak pochłaniają światło. Pierwsze ślady chlorowodoru w marsjańskim powietrzu ten sam instrument zauważył już w 2021 roku, ale wtedy nikt nie wiedział, skąd gaz się bierze.

Teraz międzynarodowy zespół, którym kierują Alexander Trokhimovskiy i prof. Daniel Mège, wskazał podejrzane miejsce. Chlorowodór pojawiał się w ilościach rzędu części na miliard nad okolicą Alba Mons, na północy wyżyny Tharsis, w której leżą największe wulkany Marsa. Gaz wykrywano na początku lata na północnej półkuli, gdy Mars jest najdalej od Słońca. Kamera CaSSIS na tej samej sondzie sfotografowała w tym rejonie długie na setki metrów pęknięcia w gruncie, z których gaz może się wydostawać.

Wyniki opublikowało 4 listopada 2026 roku czasopismo naukowe Science Advances.

Dlaczego to takie ważne?

Na Ziemi chlorowodór uwalnia się m.in. z wulkanów. Badacze rozważali trzy wyjaśnienia: gaz z głębi planety, wulkany błotne albo rozpad związków chloru na samej powierzchni. Ich zdaniem najlepiej pasuje pierwsza możliwość, czyli lokalne źródło magmowe. W pracy napisali, że wyniki najlepiej tłumaczą trwające procesy magmowe we wnętrzu Marsa.

„Nasze wyniki wskazują, że Mars zachował dość wewnętrznego ciepła, by do niedawna podtrzymywać aktywność wulkaniczną”, powiedział prof. Mège w komunikacie ESA. Dodał też krótko, że sonda TGO „znalazła dymiący pistolet”, czyli dowód, na który czekano. Colin Wilson, naukowiec projektu TGO z ESA, ocenił, że to odkrycie może okazać się największym sukcesem całej misji.

Czy to znaczy, że na Marsie może być życie?

Nie ma na to dowodów, ale odkrycie wskazuje, gdzie warto szukać. Ciepło z głębi planety mogłoby topić lód i tworzyć pod ziemią miejsca z wodą w stanie ciekłym. Właśnie dlatego badacze piszą, że szukanie śladów życia w szczelinach regionu Alba Mons miałoby dużo sensu. Podobne nadzieje budziły wcześniejsze doniesienia o wodzie na Marsie.

Polski akcent nie kończy się na prof. Mège. Wśród współautorów pracy jest też Joanna Gurgurewicz. Centrum Badań Kosmicznych PAN od lat uczestniczy w badaniach planet, w tym Marsa, a teraz polscy badacze mają udział w jednym z najważniejszych odkryć planetarnych tego roku.

Czy zobaczę Marsa z Polski?

Tak, i to bez lornetki. W listopadzie Mars świeci na porannym niebie jako rdzawy punkt. Najlepiej patrzeć przed świtem w stronę południa i południowego wschodu. W nocy z 15 na 16 listopada Mars zbliży się na niebie do jasnego Jowisza, więc łatwo go znaleźć. Szczegóły, kiedy i gdzie patrzeć, opisaliśmy w tekście o spotkaniu Marsa i Jowisza nad Polską.

Patrząc na ten mały punkcik, warto pamiętać, że dzieli nas od niego średnio ok. 225 mln km, a jego wnętrze być może wciąż jest gorące. Pełny komunikat o odkryciu opublikowała Europejska Agencja Kosmiczna.

Wierzycie, że kiedyś znajdziemy na Marsie życie, choćby w postaci mikrobów?