Kosmos i zjawiska na niebie
Najmocniejsze widowisko najbliższych miesięcy to Geminidy: w nocy z 13 na 14 grudnia 2026 można zobaczyć nawet 120 meteorów na godzinę, a Księżyc tuż po nowiu nie będzie przeszkadzał. Poniżej kalendarz zjawisk widocznych z Polski do lutego 2027, poradniki o zorzy i zaćmieniach oraz sprawdzone odkrycia z misji kosmicznych.
Więcej treści
Reklama
Kalendarz zjawisk na niebie od października 2026 do lutego 2027
Prawie wszystko z poniższej listy zobaczysz gołym okiem. Wystarczy pogodna noc, miejsce z dala od latarni i kwadrans, żeby oczy przyzwyczaiły się do ciemności. Godziny podajemy w czasie polskim, który od 25 października 2026 jest znowu czasem zimowym.
Źródło: efemerydy U.S. Naval Observatory, kalendarze astronomiczne Star Walk i Cambridge na lata 2026 i 2027, czas polski.
Roje meteorów: kiedy patrzeć i ile ich spadnie
Spadające gwiazdy to drobiny pyłu, które zostawiły po sobie komety i planetoidy. Ziemia co roku przecina te same smugi okruchów, dlatego roje wracają w tych samych terminach. Październikowe Orionidy pochodzą od komety Halleya, która sama wróci w pobliże Słońca dopiero w 2061 roku. Najlepsze godziny podajemy w tekście o Orionidach i komecie Halleya.
Geminidy, najmocniejszy rój zimy
Źródłem Geminidów jest planetoida 3200 Phaethon, a nie kometa. Meteory wpadają w atmosferę z prędkością około 35 km/s, czyli wolniej niż Orionidy (66 km/s) i Leonidy (71 km/s), więc łatwiej je wypatrzyć. W 2026 roku warunki będą bardzo dobre, bo nów wypada 9 grudnia i w noc maksimum Księżyc zajdzie wcześnie wieczorem.
Jak obserwować spadające gwiazdy
- Wyjedź przynajmniej kilkanaście kilometrów za miasto.
- Połóż się na leżaku albo karimacie i patrz na duży fragment nieba, nie w jeden punkt.
- Daj oczom 20 minut bez ekranu telefonu.
- Zimą ubierz się jak na długi spacer w mróz, bo bezruch szybko wychładza.
Zorza polarna, zaćmienia i astronomiczne pory roku
Zorza nad Polską przestała być ciekawostką raz na dekadę. Nad północą kraju pojawia się mniej więcej od indeksu Kp 6, a żeby dosięgła południa, zwykle potrzeba Kp 7 albo 8. Jak czytać prognozy i gdzie jechać, wyjaśnia poradnik kiedy i gdzie oglądać zorzę polarną w Polsce. Te same burze geomagnetyczne mają ciemną stronę, bo najsilniejsze potrafią uszkadzać satelity i sieci przesyłowe. Ten scenariusz opisuje tekst o burzy słonecznej, która mogłaby wyłączyć internet.
Zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026 zakryło cieniem Ziemi 96 procent tarczy. Przebieg i powód miedzianej barwy znajdziesz w relacji z sierpniowego zaćmienia. Kolejne z Polski to półcieniowe zaćmienie w nocy z 20 na 21 lutego 2027. Na 2 sierpnia 2027 przypada całkowite zaćmienie Słońca, które u nas będzie widoczne jako częściowe.
Pory roku wyznaczają równonoce i przesilenia. Przesilenie zimowe wypada 21 grudnia 2026 o 21:50 i od następnego dnia przybywa światła. Dlaczego jesień ma w Polsce aż trzy daty początku, tłumaczy tekst o równonocy jesiennej.
Odkrycia, misje i niewyjaśnione zjawiska
Kosmos zaczyna się umownie 100 kilometrów nad Ziemią, na linii Kármána. Dalej jest niemal doskonała próżnia, w której nie rozchodzi się dźwięk. Takich faktów zebraliśmy czterdzieści w zestawie ciekawostek o kosmosie.
Przy powierzchni Wenus panuje około 460 stopni Celsjusza, a jednak modele orbit sugerują, że jej los mógł zależeć od Jowisza. Ten wątek rozwija tekst o tym, czy życie na Wenus byłoby możliwe. Niezidentyfikowane obiekty w powietrzu bada z kolei amerykańskie biuro AARO. W raporcie za rok fiskalny 2025 opisało 319 nowych zgłoszeń, wyjaśniło 114 z nich i nie znalazło śladu technologii pozaziemskiej. Szczegóły są w omówieniu raportu Pentagonu o UAP.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest najbliższy deszcz meteorów?
Najmocniejszy rój najbliższych miesięcy to Geminidy z maksimum w nocy z 13 na 14 grudnia 2026. Wcześniej, w nocy z 17 na 18 listopada, przypadają Leonidy, a w nocy z 3 na 4 stycznia 2027 Kwadrantydy.
Jakie planety widać na niebie zimą 2026 i 2027?
Wieczorem na południowym zachodzie świeci Saturn, rano na wschodzie Wenus. Jowisz i Mars wschodzą z tygodnia na tydzień wcześniej, a w lutym 2027 są w opozycji i widać je przez całą noc.
Co to za jasne światło, które przesuwa się po niebie?
Najczęściej to Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Leci równo, nie miga i przecina niebo w kilka minut. Samolot ma migające światła pozycyjne, a sznur kilkunastu punktów jeden za drugim to świeżo wystrzelone satelity Starlink.
Czy zorzę polarną widać w Polsce?
Tak, przy silnych burzach geomagnetycznych. Nad północną Polską pojawia się zwykle od indeksu Kp 6, a nad całym krajem przy Kp 7 lub 8. Najlepiej patrzeć na północny horyzont z ciemnego miejsca poza miastem.
Czy na zaćmienie Księżyca można patrzeć gołym okiem?
Tak, zaćmienie Księżyca jest całkowicie bezpieczne dla oczu i nie wymaga żadnych filtrów. Ostrożność obowiązuje tylko przy zaćmieniu Słońca, na które patrzy się wyłącznie przez certyfikowane okulary.