Redakcja Sztosowe
Nawóz z bananów to tani, domowy nawóz potasowy: skórka banana zawiera około 40 procent potasu w suchej masie popiołu, a także fosfor, wapń i magnez, przy niemal zerowej zawartości azotu. Najlepiej działa na rośliny kwitnące i owocujące (pomidory, papryka, róże, pelargonie, storczyki), a najprostszy wyciąg robi się z 1 skórki na 1 litr wody w 24 do 48 godzin. Poniżej znajdziesz cztery sposoby przygotowania, proporcje, dawkowanie, tabelę składników i listę roślin, którym nawóz z bananów pomaga, a którym nie.
Skórka stanowi około 35 procent masy banana, więc przeciętne gospodarstwo domowe wyrzuca rocznie kilka kilogramów surowca, który może zastąpić część kupnych nawozów. Nie jest to jednak nawóz pełny: brak azotu oznacza, że roślinom liściastym i w fazie wzrostu trzeba dostarczyć go z innego źródła.
W tym tekście zebraliśmy sprawdzone metody przygotowania nawozu ze skórek oraz najczęstsze błędy, które zamiast pomóc, prowadzą do pleśni, muszek owocówek i nieprzyjemnego zapachu w doniczce.
Nawóz z bananów: do czego go wykorzystać
Potas odpowiada w roślinie za gospodarkę wodną, transport cukrów, kwitnienie i dojrzewanie owoców, a także odporność na suszę i choroby. Dlatego nawóz z bananów najbardziej przydaje się roślinom, które mają kwitnąć lub owocować: pomidorom, papryce, ogórkom, cukinii, truskawkom, różom, pelargoniom, surfiniom, hibiskusom i storczykom.
Rośliny doniczkowe korzystają z niego szczególnie, bo w ograniczonej objętości podłoża składniki wypłukują się z każdym podlewaniem. W ogrodzie nawóz z bananów sprawdza się jako uzupełnienie kompostu i obornika, a nie ich zamiennik.
Objawy niedoboru potasu, przy których warto sięgnąć po skórki: żółknięcie i brązowienie brzegów starszych liści, słabe kwitnienie, drobne, nierówno dojrzewające owoce, u pomidorów tzw. zielona piętka. Popularne twierdzenie, że wyciąg z banana zwalcza mszyce, nie znajduje potwierdzenia w praktyce ogrodniczej; do mszyc służy roztwór szarego mydła (20 g na litr wody), a skórki pomagają pośrednio, bo dobrze odżywiona roślina lepiej znosi szkodniki.
Jakie składniki zawiera nawóz
Skórka banana to przede wszystkim potas i w mniejszym stopniu fosfor, wapń, magnez oraz mikroelementy (mangan, sód, siarka). Azotu jest w niej bardzo mało (poniżej 1 procenta suchej masy), dlatego sam nawóz z bananów nie wystarczy roślinom o dużych liściach i szybkim wzroście, takim jak monstera, sałata czy kapusta.
Banany z upraw ekologicznych są lepszym surowcem, bo konwencjonalne skórki mogą zawierać pozostałości fungicydów stosowanych po zbiorze. Przy bananach ze zwykłego sklepu wystarczy dokładne mycie opisane poniżej.
Przygotowanie skórek z bananów
Zanim skórka trafi do doniczki lub słoika, trzeba ją oczyścić z pozostałości środków ochrony roślin i wosku, którymi banany są traktowane po zbiorze. Pominięcie tego kroku nie zaszkodzi roślinom, ale resztki środków mogą trafić do podłoża, w którym uprawiasz zioła czy warzywa.
Przed zjedzeniem banana zanurz całe owoce w 1 litrze wody z 1 łyżką sody oczyszczonej na 10 do 15 minut, następnie opłucz pod bieżącą wodą i osusz. Sam owoc jest chroniony skórką, więc mycie dotyczy wyłącznie tego, co trafi do nawozu.
Umyte skórki użyj od razu lub przechowuj w zamrażarce do czasu, aż zebierzesz ich więcej. Nie trzymaj świeżych skórek w pojemniku w temperaturze pokojowej dłużej niż dzień, bo szybko pleśnieją i przyciągają muszki owocówki.
Jak przygotować nawóz dla roślin ogrodowych
Sposób 1: zakopywanie skórek
Umytą skórkę pokrój na kawałki o boku 1 do 2 cm i zakop na głębokość 10 do 15 cm w odległości około 10 cm od łodygi rośliny. Im drobniejsze kawałki, tym szybciej się rozłożą (zwykle 3 do 6 tygodni w ciepłej, wilgotnej glebie). Przy sadzeniu pomidorów i papryki można włożyć 1 do 2 pokrojone skórki na dno dołka.
Nie kładź skórek na powierzchni ziemi: schną, pleśnieją i przyciągają muchy oraz gryzonie. Zakopane skórki uzupełniaj co około 6 tygodni w sezonie, od maja do sierpnia. Dla warzyw w tunelu foliowym wystarczą 2 do 3 dawki w sezonie.
Sposób 2: suszony proszek bananowy
Skórki wysusz na słońcu, na kaloryferze lub w piekarniku w 80 do 100 stopniach przez 2 do 3 godziny, aż staną się kruche i czarne. Zmiel w blenderze lub młynku na proszek. Łyżkę proszku wmieszaj w podłoże doniczki o średnicy 15 do 20 cm lub rozsyp garść wokół krzewu w ogrodzie i lekko zagrab. Proszek przechowuje się miesiącami w szczelnym słoiku, więc można go robić na zapas przez zimę.
Sposób 3: kompost
Najbezpieczniejsza metoda dla ogrodu: skórki trafiają do kompostownika razem z innymi odpadami kuchennymi i po kilku miesiącach dają zrównoważony nawóz. Pokrojone skórki rozkładają się w kompoście w 2 do 4 tygodnie. Jeśli korzystasz z ulgi za kompostownik, to także sposób na zmniejszenie ilości odpadów bio.
Nawóz dla roślin domowych: wyciąg wodny
Do roślin doniczkowych najlepiej sprawdza się wyciąg wodny: 1 skórkę (lub 2 do 3, jeśli są małe) pokrój i zalej 1 litrem letniej wody, przykryj i odstaw na 24 do 48 godzin w temperaturze pokojowej. Dłuższe moczenie prowadzi do fermentacji i nieprzyjemnego zapachu, który może przyciągać muszki.
Po tym czasie odcedź skórki (wyrzuć je na kompost) i rozcieńcz wyciąg drugim litrem wody, aby uzyskać proporcję 1:1. Tak przygotowanym płynem podlewaj rośliny doniczkowe raz na 2 do 3 tygodnie w okresie wzrostu i kwitnienia (marzec do września). Zimą większość roślin domowych odpoczywa i nie potrzebuje nawożenia.
Wyciąg zużyj w ciągu 2 do 3 dni. Nie stosuj go u roślin kwasolubnych i wrażliwych na sole, takich jak storczyki w korze (u nich używaj wyciągu rozcieńczonego 1:3), paprocie i rośliny mięsożerne. Nie zastąpi też nawożenia azotowego u roślin o dużych, zielonych liściach. Jeśli zastanawiasz się nad innymi domowymi sposobami, sprawdź, czy kwiaty można podlewać wodą gazowaną.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu nawozu z bananów
- Skórki na powierzchni doniczki: pleśnieją, śmierdzą i przyciągają muszki owocówki. Zawsze zakopuj lub używaj wyciągu.
- Zbyt częste podlewanie wyciągiem: nadmiar potasu blokuje pobieranie magnezu i wapnia. Trzymaj się rytmu co 2 do 3 tygodnie.
- Wyciąg moczony dłużej niż 2 dni: fermentuje, a bakterie i grzyby mogą zaszkodzić korzeniom.
- Traktowanie skórek jako jedynego nawozu: brak azotu daje blade liście i zahamowanie wzrostu. Łącz z kompostem, nawozem azotowym lub gnojówką z pokrzywy.
- Nawożenie zimą roślin domowych w spoczynku, które nie potrafią wykorzystać składników i gromadzą sole w podłożu.
Najczęściej zadawane pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Jak zrobić nawóz z bananów do kwiatów doniczkowych?
Umytą skórkę z jednego banana pokrój i zalej litrem letniej wody, odstaw na 24 do 48 godzin, odcedź i rozcieńcz drugim litrem wody. Podlewaj rośliny raz na 2 do 3 tygodnie od marca do września. Resztki skórek zakop w ogrodzie lub wyrzuć na kompost.
Dla jakich roślin nawóz z bananów jest najlepszy?
Dla kwitnących i owocujących: pomidorów, papryki, ogórków, truskawek, róż, pelargonii, surfinii, hibiskusów i storczyków (w rozcieńczeniu 1:3). Słabo sprawdza się u roślin o dużych liściach i szybkim wzroście (monstera, sałata, kapusta), które potrzebują głównie azotu, oraz u roślin kwasolubnych i mięsożernych.
Jak często stosować nawóz ze skórek banana?
Wyciąg wodny co 2 do 3 tygodnie, zakopane skórki co około 6 tygodni, proszek bananowy raz na 1 do 2 miesiące. Nawożenie prowadź tylko w okresie wzrostu i kwitnienia; zimą rośliny domowe odpoczywają i nadmiar soli w podłożu może im zaszkodzić.
Czy nawóz z bananów przyciąga muszki?
Tak, jeśli skórki leżą na powierzchni ziemi lub wyciąg fermentuje dłużej niż 2 dni. Zakopuj skórki na głębokość 10 do 15 cm, wyciąg przygotowuj maksymalnie 48 godzin i zużywaj w ciągu 2 do 3 dni, a problem nie wystąpi. Alternatywą bez zapachu jest suszony proszek bananowy.
Czy nawóz z bananów działa na mszyce?
Nie bezpośrednio. Opryskiwanie wyciągiem z banana nie zabija mszyc, a słodki płyn na liściach może przyciągać mrówki i sprzyjać grzybom. Na mszyce stosuj roztwór szarego mydła (20 g na litr wody) lub wyciąg z czosnku. Dobrze odżywiona potasem roślina jest jednak mniej podatna na szkodniki.
