Redakcja Sztosowe
Skórka od banana najlepiej sprawdza się jako nawóz potasowy i składnik kompostu, a w domu do szybkiego nabłyszczenia skórzanych butów i odświeżenia lekko zmatowiałego srebra. Jest też jadalna. Wybielanie zębów, usuwanie brodawek i odstraszanie mszyc to mity, które krążą w sieci od lat.
Poniżej konkretne sposoby z proporcjami: jak zrobić nawóz z banana, do jakich roślin go stosować, ile może stać woda bananowa, a także które porady lepiej sobie odpuścić.
Zastosowania skórki od banana: co działa, a co jest mitem
Nawóz ze skórki od banana: 3 sposoby
Świeża skórka to w ok. 87 procentach woda. W jej suchej masie jest ok. 3,6 procent potasu, ok. 1 procent azotu i tylko 0,1 procent fosforu (dane bazy paszowej FAO Feedipedia). Dlatego skórka to dodatek potasu, który wspiera kwitnienie i owocowanie, a nie pełny nawóz. Roślinom liściastym, którym potrzeba głównie azotu, nie wystarczy.
Suszony proszek z bananów (najlepszy do doniczek)
Pokrój skórki w paski i susz w piekarniku w 60 do 70 stopniach przez 2 do 3 godzin z uchylonymi drzwiczkami albo kilka dni na kaloryferze, aż będą kruche. Zmiel w młynku do kawy i przechowuj w słoiku. Raz w miesiącu wsyp płaską łyżeczkę proszku na każde 15 cm średnicy doniczki i lekko wymieszaj z wierzchnią warstwą ziemi. Suchy proszek nie pleśnieje i nie przyciąga ziemiórek, więc to najbezpieczniejsza forma do mieszkania.
Woda bananowa: jak zrobić i jak długo może stać
Skórki z 2 do 3 bananów pokrój, zalej litrem przegotowanej, przestudzonej wody i odstaw pod przykryciem na 2 do 3 dni. Przecedź i podlewaj rozcieńczoną pół na pół z wodą, raz na 2 do 3 tygodnie od wiosny do końca lata. Gotowy nawóz zużyj od razu. Po kilku dniach w temperaturze pokojowej zaczyna fermentować, brzydko pachnie i przyciąga muszki. Woda wypłukuje tylko część potasu, więc działa słabiej niż proszek.
Zakopywanie w ogrodzie i kompost
W ogrodzie pokrojone skórki zakop na głębokość 5 do 10 cm, kilkanaście centymetrów od pędu róży, pomidora czy papryki. Rozkładają się w kilka tygodni. W kompostowniku przysyp je warstwą liści albo trocin, wtedy nie zwabią muszek owocówek. Skórki to jeden z najszybciej rozkładających się odpadków kuchennych. Jeśli masz przydomowy kompostownik, sprawdź, jak gminy kontrolują ulgę za kompostownik.
Do jakich roślin nawóz z banana
- Tak: pomidory, papryka, ogórki, cukinia, truskawki, róże, pelargonie, surfinie, hortensje, a w domu rośliny kwitnące, np. skrzydłokwiat, anturium, storczyki (tylko mocno rozcieńczona woda lub szczypta proszku).
- Ostrożnie: sukulenty, kaktusy i zamiokulkas. Potrzebują bardzo mało nawozu, a zakopana skórka w ich ciasnej doniczce szybko gnije. Wystarczy szczypta proszku 2 razy w sezonie.
- Bez efektu: sałata, szpinak, trawnik i rośliny ozdobne z liści, bo potrzebują przede wszystkim azotu.
Inne domowe sposoby na dokarmianie storczyków opisaliśmy w tekście o tym, co dodać do wody, żeby storczyki szybciej rosły, a listę łatwych gatunków do mieszkania znajdziesz w zestawieniu roślin domowych, które warto mieć.
Skórka od banana w domu i w kuchni
Polerowanie skórzanych butów
Oczyść buty z kurzu, przetrzyj je wewnętrzną stroną skórki dojrzałego banana, odczekaj 5 minut i wypoleruj suchą bawełnianą szmatką. Woski ze skórki dają połysk na kilka godzin. Sprawdza się na gładkiej skórze w ciemnych kolorach, nie używaj go na zamszu, nubuku ani jasnej skórze. To szybki trik przed wyjściem, nie zamiennik pasty i impregnatu.
Odświeżanie srebra
Skórkę zblenduj z 2 łyżkami wody na pastę, przetrzyj nią lekko zmatowiałą biżuterię lub sztućce miękką ściereczką, spłucz i wysusz. Na mocno sczerniałe srebro lepsza jest kąpiel: naczynie wyłóż folią aluminiową, wlej gorącą wodę z 2 łyżkami sody oczyszczonej na litr i zanurz srebro na kilka minut, tak by dotykało folii. Reakcja z aluminium usuwa czarny siarczek srebra.
Pieczenie chudego mięsa
Umyta skórka położona na piersi z kurczaka lub polędwiczce działa jak pokrywka i ogranicza wysychanie mięsa w piekarniku. Zdejmij ją 10 minut przed końcem pieczenia, żeby mięso się zrumieniło. Smak banana jest ledwie wyczuwalny.
Czy skórkę od banana można jeść
Tak, skórka jest jadalna. Ma więcej błonnika niż miąższ, a do tego potas, magnez i przeciwutleniacze. Banany po zbiorze często zabezpiecza się środkami grzybobójczymi nanoszonymi właśnie na skórkę, dlatego przed jedzeniem szoruj ją pod ciepłą wodą albo wybieraj banany z certyfikatem ekologicznym. Odetnij ogonek i końcówkę.
Najmniej gorzka jest skórka bardzo dojrzałego banana z brązowymi plamkami. Można ją zblendować do smoothie, upiec z miąższem w chlebku bananowym albo ugotować przez 10 minut, poszarpać widelcem i podsmażyć z przyprawami jak wegański zamiennik szarpanej wieprzowiny.
Skórka od banana na twarz i włosy
Przetarcie twarzy wewnętrzną stroną skórki lekko nawilża i chłodzi, ale nie ma badań, które potwierdzałyby, że skórka leczy trądzik, rozjaśnia przebarwienia czy spłyca zmarszczki. Na trądzik działają składniki o udowodnionej skuteczności (kwas azelainowy, nadtlenek benzoilu, retinoidy), a na zmarszczki codzienny filtr SPF i retinoidy.
Maska do włosów ze zblendowanej skórki z łyżką oleju nawilża końcówki, ale rób ją zawsze ze świeżej skórki i nie wrzucaj kawałków do butelki z szamponem, bo spleśnieją. Uwaga przy alergii na lateks: banan należy do owoców, które często dają z nim reakcję krzyżową. Przed pierwszym użyciem zrób próbę na skórze przedramienia.
Mity o skórce od banana
Wybielanie zębów
Skórka nie zawiera nadtlenku wodoru ani innego składnika wybielającego. Pocieranie zębów usuwa tylko świeży nalot, więc efekt „jaśniejszego uśmiechu” znika po kilku godzinach. Trwale rozjaśnia zęby wybielanie w gabinecie lub preparaty z nadtlenkiem, a na co dzień pomóc może dobra pasta, np. z naszego rankingu past wybielających.
Usuwanie brodawek i blizn
Brodawki wywołuje wirus HPV i nie ma badań, w których skórka banana by je usuwała. Skuteczne są preparaty z kwasem salicylowym stosowane codziennie przez kilka tygodni albo wymrażanie. Na blizny działają plastry i żele silikonowe oraz ochrona przeciwsłoneczna, a nie pocieranie skórką.
Odstraszanie mszyc
Rada, by zakopywać skórki tuż pod różami przeciw mszycom, nie ma potwierdzenia. Płytko zakopana skórka częściej zwabia muszki owocówki i ślimaki. Na mszyce skuteczniej działa oprysk z wody z szarym mydłem albo strumień wody i walka z mrówkami, które mszyce „hodują”.
Okład na ból głowy i ukąszenia
Schłodzona skórka przyłożona do czoła lub ukąszenia przynosi ulgę, ale działa tu wyłącznie zimno, a nie potas, który przez skórę się nie wchłania. Tak samo zadziała zimny kompres. Sprawdzone sposoby na swędzenie znajdziesz w poradniku o ukąszeniach komarów i meszek.
Najczęściej zadawane pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Jak zrobić nawóz ze skórki banana?
Najskuteczniej: wysusz skórki w piekarniku w 60 do 70 stopniach przez 2 do 3 godziny, zmiel i raz w miesiącu wsypuj płaską łyżeczkę do doniczki. Szybsza wersja to woda bananowa: skórki z 2 do 3 bananów zalej litrem wody na 2 do 3 dni, przecedź i podlewaj rozcieńczoną pół na pół.
Jakie kwiaty podlewać skórkami z banana?
Rośliny kwitnące i owocujące, które potrzebują potasu: róże, pelargonie, surfinie, hortensje, skrzydłokwiat, anturium i storczyki (tylko mocno rozcieńczona woda). W warzywniku pomidory, papryka, ogórki i truskawki. Roślinom liściastym nawóz z banana niewiele da.
Jak długo może stać nawóz z banana?
Wodę bananową przygotowuj na bieżąco i zużyj zaraz po przecedzeniu, najpóźniej po 2 do 3 dniach od zalania skórek. Dłużej trzymana fermentuje, brzydko pachnie i przyciąga muszki. Suszony proszek w szczelnym słoiku wytrzyma kilka miesięcy.
Czy nawóz z banana nadaje się do zamiokulkasa?
Tylko w małej ilości. Zamiokulkas rośnie wolno i potrzebuje mało nawozu, a świeża skórka zakopana w doniczce gnije. Wystarczy szczypta suszonego proszku albo podlanie rozcieńczoną wodą bananową 2 razy w sezonie, wiosną i latem.
Jak działa skórka z banana na twarz?
Głównie nawilża i chłodzi skórę na krótko. Nie ma badań potwierdzających, że leczy trądzik, rozjaśnia przebarwienia albo spłyca zmarszczki. Osoby uczulone na lateks powinny uważać, bo banan często daje z nim reakcję krzyżową.
