Skórka od banana na zęby: czy wybiela i co naprawdę działa

Skórka od banana nie wybiela zębów. Nie zawiera nadtlenków ani innych substancji, które rozjaśniają szkliwo od środka, i nie ma badań na ludziach, które potwierdzałyby efekt z filmików w sieci. Pocieranie zębów skórką może co najwyżej mechanicznie zetrzeć odrobinę świeżego nalotu, podobnie jak zwykłe szczotkowanie. Realną zmianę koloru dają tylko preparaty z nadtlenkiem wodoru, a w Unii Europejskiej te mocniejsze może stosować wyłącznie dentysta.

Poniżej wyjaśniamy, skąd wziął się ten mit, czy pocieranie skórką może zaszkodzić i co naprawdę działa na żółte zęby, wraz z limitami stężeń, które obowiązują w Polsce.

Czy skórka od banana wybiela zęby? Co mówią dentyści

Moda na pocieranie zębów wewnętrzną stroną skórki wraca regularnie, ostatnio za sprawą krótkich filmików. Przepis zawsze jest ten sam: umyć zęby, pocierać je skórką przez około dwie minuty, nie płukać. Autorzy obiecują efekt po kilku tygodniach.

Problem w tym, że kolor zęba zależy w dużej mierze od zębiny, która prześwituje przez szkliwo. Żeby ją rozjaśnić, potrzebny jest związek, który wniknie w szkliwo i rozłoży barwniki. Tak działa nadtlenek wodoru i nadtlenek karbamidu. Skórka banana takich związków nie ma. Dentyści, m.in. eksperci Colgate, określają tę metodę jako mit, a efekt „przed i po” na zdjęciach najczęściej wynika ze światła, filtra albo zwykłego umycia zębów przed drugim zdjęciem.

Potas i magnez nie zmieniają koloru szkliwa

Zwolennicy metody powołują się na minerały w skórce: potas, magnez, mangan. Skórka rzeczywiście je zawiera, ale żaden z nich nie rozjaśnia zębów, a kilka minut kontaktu ze szkliwem nie ma wpływu na jego budowę. Powtarzana w sieci teza, że kluczowy jest fluor ze skórki, też się nie broni. Fluor, który faktycznie wzmacnia szkliwo, dostarczasz pastą do zębów. Dla dorosłych i dzieci od 6 lat zaleca się pastę z fluorem o stężeniu około 1450 ppm.

Czy pocieranie skórką może zaszkodzić?

Raz na jakiś czas raczej nie. Skórka jest miękka i nie ściera szkliwa tak jak sok z cytryny, który je rozpuszcza, czy węgiel aktywny, który działa jak papier ścierny. Kłopot pojawia się, gdy ktoś robi to codziennie, a po zabiegu, zgodnie z instrukcją z internetu, nie płucze ust. Dojrzały banan zawiera cukry, a resztki zostające na zębach to pożywka dla bakterii odpowiedzialnych za próchnicę. Jeśli już chcesz spróbować, przepłucz potem usta wodą.

Co naprawdę wybiela zęby

Zanim wydasz pieniądze, ustal, z czym masz do czynienia. Osad po kawie, herbacie, winie i papierosach siedzi na powierzchni zęba i da się go usunąć mechanicznie. Żółty odcień samego zęba, który z wiekiem się pogłębia, wymaga już wybielania chemicznego.

Higienizacja u dentysty usuwa osad i kamień

Skaling i piaskowanie w gabinecie usuwają kamień oraz przebarwienia, z którymi nie poradzi sobie szczoteczka. Zabieg kosztuje zwykle od około 200 do 450 zł i u wielu osób daje efekt, którego szukali, bez wybielania. Dentyści i tak zalecają go przed każdym wybielaniem.

Pasty wybielające działają na przebarwienia powierzchniowe

Pasty wybielające z drogerii zawierają łagodne środki ścierające, enzymy albo niebieski barwnik (blue covarine), który optycznie neutralizuje żółty odcień. Pomagają utrzymać efekt i usuwają świeży osad, ale nie zmienią naturalnego koloru zęba. Ranking popularnych produktów znajdziesz w zestawieniu najlepszych past wybielających z Rossmanna.

Wybielanie nakładkowe i gabinetowe zmienia kolor zęba

Prawdziwe wybielanie to żel z nadtlenkiem wodoru albo nadtlenkiem karbamidu. Dentysta może go nałożyć w gabinecie albo przygotować indywidualne nakładki, które zakładasz w domu przez kilka do kilkunastu dni. Efekt zależy od wyjściowego koloru i nawyków, a koszt w polskich gabinetach to zwykle od około 600 do 2000 zł. Najczęstszy skutek uboczny to przejściowa nadwrażliwość na zimno.

Limity nadtlenku wodoru w Unii Europejskiej

Od 31 października 2012 roku w całej UE obowiązują zasady wprowadzone dyrektywą 2011/84/UE, dziś zapisane w rozporządzeniu kosmetycznym 1223/2009:

• do 0,1% nadtlenku wodoru: produkty dostępne w drogerii i aptece bez ograniczeń, ich działanie wybielające jest symboliczne,
• od 0,1 do 6% nadtlenku wodoru (w tym nadtlenek karbamidu, który go uwalnia): produkty sprzedawane wyłącznie dentystom, pierwszy zabieg w każdym cyklu wykonuje dentysta lub odbywa się on pod jego bezpośrednim nadzorem, potem pacjent może kontynuować w domu,
• powyżej 6%: niedozwolone w produktach kosmetycznych,
• osoby poniżej 18 lat: produkty powyżej 0,1% nie mogą być u nich stosowane.

Pełną treść dyrektywy znajdziesz w bazie EUR Lex. Jeśli w sieci trafisz na zestaw do wybielania z wysokim stężeniem nadtlenku sprzedawany bez dentysty, to produkt spoza legalnego obrotu w UE.

Domowe sposoby na białe zęby w porównaniu

Źródła: dyrektywa 2011/84/UE, rozporządzenie (WE) nr 1223/2009, przegląd badań o węglu aktywnym w Journal of the American Dental Association (2017).

Jak utrzymać jasny kolor zębów na co dzień

• Myj zęby dwa razy dziennie przez 2 minuty pastą z fluorem i miękką szczoteczką.
• Kawę i herbatę pij raczej do posiłku niż małymi łykami przez cały dzień, a po czerwonym winie przepłucz usta wodą.
• Rzuć palenie: nikotyna i substancje smoliste to jedne z najtrwalszych przebarwień.
• Ogranicz słodkie przekąski między posiłkami, bo cukier karmi bakterie próchnicowe.
• Raz lub dwa razy w roku zrób przegląd i higienizację.

Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w naszym poradniku o tym, jak dbać o zęby na co dzień. A jeśli ciekawi cię, od jak dawna ludzie zmagają się z ubytkami, zajrzyj do tekstu o tym, że próchnica dokuczała już naszym przodkom miliony lat temu.

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.