SpaceX w piątek 13 spróbuje złapać wieżą rakietę i statek naraz. Start o 23:45 czasu polskiego

W piątek 13 listopada, kilka minut przed północą polskiego czasu, SpaceX spróbuje czegoś, czego nikt wcześniej nie zrobił. Z Teksasu wystartuje największa rakieta świata, a potem firma chce złapać w ramiona wieży startowej obie części zestawu: dopalacz Super Heavy po kilku minutach i statek Starship po niemal dobie w kosmosie. Jeśli się uda, to będzie pierwszy w historii pełny powrót orbitalnej rakiety i statku na miejsce startu. 🚀

Co dokładnie chce zrobić SpaceX?

Starship to dwustopniowy kolos. Dolna część, dopalacz Super Heavy, wynosi zestaw na wysokość kilkudziesięciu kilometrów, odłącza się i zawraca. Górna część, czyli sam statek Starship, leci dalej na orbitę. Do tej pory SpaceX łapał w powietrzu tylko dopalacze. Pierwszy taki chwyt udał się w październiku 2024 roku i wtedy nagrania obiegły cały świat.

Tym razem plan jest dużo ambitniejszy. Według harmonogramu lotu opisanego przez serwis Space.com i Wikipedię, dopalacz Booster 22 ma zostać złapany przez metalowe ramiona wieży, nazywane „pałeczkami”, ok. 6 minut i 35 sekund po starcie. Statek Ship 42 po wypuszczeniu satelitów ma spędzić na orbicie ok. 21 godzin, wejść w atmosferę nad oceanem i wrócić do Teksasu. Tam, ok. 22,5 godziny po starcie, wieża ma go złapać tak samo jak dopalacz.

Kiedy oglądać z Polski?

Start zaplanowano na 22:45 czasu uniwersalnego, czyli 23:45 w piątek 13 listopada w Polsce. To termin „nie wcześniej niż”, więc przy rakietach testowych przesunięcia o godziny, a nawet dni, są normalne. Pogoda w Teksasie, wiatr na dużych wysokościach albo usterka wykryta przed startem mogą wszystko przestawić.

Transmisję na żywo prowadzi SpaceX na swojej stronie i w mediach społecznościowych, zwykle startuje ona ok. pół godziny przed odpaleniem silników. Samego startu nie zobaczymy z Polski gołym okiem, bo Teksas leży po drugiej stronie Atlantyku, a lot odbywa się nad Zatoką Meksykańską i oceanami.

Dlaczego to takie ważne?

Rakiety przez dziesiątki lat były jednorazowe. Każdy start oznaczał spalenie albo zatopienie sprzętu wartego setki milionów złotych. Starship ma być pierwszym systemem, którego obie części wracają i lecą ponownie, trochę jak samolot pasażerski, który po lądowaniu tankuje i znów startuje. To właśnie ponowne użycie ma radykalnie obniżyć koszt wysyłania ładunków w kosmos.

Złapanie samego statku jest dużo trudniejsze niż złapanie dopalacza. Starship wraca z orbity z prędkością kilku kilometrów na sekundę, rozgrzewa się w atmosferze do tysięcy stopni, a potem musi wyhamować i zawisnąć przy wieży z dokładnością do kilku metrów. Na tym statku opiera się także amerykański plan powrotu ludzi na Księżyc, a SpaceX walczy o kolejne kontrakty, o czym pisaliśmy przy okazji planów NASA dotyczących bazy na Księżycu.

Jak poszło poprzednim razem?

Poprzedni lot, Flight 14 z 28 września, był pierwszym, w którym Starship trafił na orbitę. Statek wypuścił wtedy wszystkie 26 satelitów Starlink nowej generacji, choć jeden z trzech silników próżniowych wyłączył się za wcześnie. Dopalacz nie był wtedy łapany, tylko w kontrolowany sposób wodował w Zatoce Meksykańskiej, a statek wodował na Pacyfiku.

Teraz SpaceX ma przygotowane plany awaryjne. Jeśli kontrola lotu uzna, że wieża nie jest gotowa albo coś jest nie tak z rakietą, dopalacz wyląduje na wodzie w Zatoce Meksykańskiej. Statek także ma kilka wariantów wcześniejszego powrotu i wodowania. Firma podkreśla, że to wciąż lot testowy, a każda awaria dostarcza danych do kolejnej próby.

Co dalej, jeśli się uda?

Udane podwójne złapanie otworzy drogę do lotów, w których ten sam statek i ten sam dopalacz polecą ponownie po krótkiej przerwie. Na kolejnych misjach SpaceX chce testować tankowanie Starshipa na orbicie, bez którego nie ma mowy o dalekich wyprawach na Księżyc i Marsa. Szczegóły misji publikuje firma na stronie SpaceX, a relację na żywo prowadzi także Space.com.

Zarwiecie piątkową noc, żeby zobaczyć, czy wieża złapie rakietę?