Malwina Brzecka
Szczepionki przeciw grypie na sezon 2026/2027 trafiły już do aptek i przychodni. Na liście refundacyjnej są trzy preparaty, ale to, ile ostatecznie zapłacisz przy kasie, zależy nie od tego, który wybierzesz, lecz od tego, ile masz lat i w jakim jesteś stanie zdrowia. Różnica jest spora: jedni wychodzą z apteki, nie wyjmując portfela, inni dopłacają ponad 80 złotych. 💉
📌 W skrócie
- W sezonie 2026/2027 refundowane są trzy szczepionki: Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra i Efluelda. Wszystkie wydawane są na receptę.
- Bezpłatnie szczepią się dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia do 18. roku życia, osoby od 65. roku życia oraz kobiety w ciąży i w połogu.
- Dorośli w wieku 18 do 64 lat kupują szczepionkę z 50 procentami refundacji, czyli za ok. 26,65 zł.
- Efluelda to preparat wysokodawkowy dla osób od 60. roku życia. Nie ma go na liście leków bezpłatnych, więc dopłata wynosi ok. 81,72 zł.
- Receptę refundowaną może wystawić farmaceuta, więc wizyta u lekarza nie zawsze jest konieczna. Wyjątkiem są kobiety w ciąży i dzieci.
- Kwalifikacja i samo podanie szczepionki w przychodni oraz w aptece są darmowe. Pacjent płaci wyłącznie za preparat.
- Odporność buduje się około dwóch tygodni, a szczyt zachorowań przypada na styczeń i luty. Wrzesień i październik to najlepszy moment.
💊 Trzy preparaty na liście. Czym się od siebie różnią
Na sezon 2026/2027 do polskich aptek weszły trzy szczepionki przeciw grypie objęte refundacją. Wszystkie są czterowalentne, czyli chronią przed czterema szczepami wirusa: dwoma typu A (H1N1 i H3N2) oraz dwoma typu B. Skład jest co roku aktualizowany zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia i opinią Europejskiej Agencji Leków, bo wirus grypy stale się zmienia. To właśnie dlatego szczepienie trzeba powtarzać każdego roku, a nie raz na kilka lat.
Podział jest w praktyce prosty. Dwa preparaty to standardowa dawka dla niemal wszystkich, a trzeci to wersja wzmocniona, przygotowana specjalnie dla osób starszych, u których układ odpornościowy reaguje na szczepienie słabiej.
Ceny detaliczne mogą się nieznacznie różnić między aptekami. Podane wartości są orientacyjne i dotyczą jednej dawki.
🆓 Kto zapłaci zero złotych
Trzy grupy pacjentów dostają szczepionkę przeciw grypie całkowicie bezpłatnie. To nie promocja ani program pilotażowy, a stały element wykazu leków refundowanych.
Bezpłatnie • 100% refundacji
✅ Trzy grupy bez dopłaty
- Dzieci i młodzież od ukończenia 6. miesiąca życia do 18. roku życia. Szczepienie odbywa się w placówce medycznej, po kwalifikacji lekarskiej.
- Seniorzy od 65. roku życia, w ramach wykazu bezpłatnych leków dla osób starszych. Dotyczy to preparatów w standardowej dawce.
- Kobiety w ciąży i w połogu. Grypa w ciąży przebiega ciężej i wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań, dlatego ta grupa ma szczepienie w pełni pokryte.
Tu pojawia się jednak haczyk, o którym łatwo nie wiedzieć. Efluelda nie została ujęta w wykazie leków bezpłatnych, jest dostępna wyłącznie z 50 procentami refundacji. Osoba w wieku 70 lat, która chce przyjąć preparat wysokodawkowy, dopłaci więc około 82 złotych, choć standardową szczepionkę dostałaby za darmo. To świadomy wybór między kosztem a prawdopodobnie silniejszą odpowiedzią odpornościową, a nie błąd w aptece.
🏥 Gdzie się zaszczepić i czy trzeba iść do lekarza
Najważniejsza zmiana ostatnich lat polega na tym, że po szczepienie przeciw grypie dorosły nie musi już zaczynać od rejestracji u lekarza rodzinnego. Receptę refundowaną na szczepionkę może wystawić farmaceuta w aptece prowadzącej szczepienia, a następnie ją wykonać.
⚠️ Ciąża to wyjątek, o którym warto wiedzieć zawczasu
Farmaceuta nie ma możliwości wystawienia recepty z uprawnieniem oznaczanym kodem „C”, który dotyczy ciąży. Kobieta w ciąży, chcąc odebrać szczepionkę bezpłatnie, musi więc uzyskać receptę od lekarza. Pójście najpierw do apteki oznacza w tym przypadku stratę czasu albo zapłatę pełnej ceny.
Warto też zapamiętać jedno: badanie kwalifikacyjne i podanie szczepionki nic nie kosztują, zarówno w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, jak i w aptece, która realizuje szczepienia. Pacjent pokrywa tylko koszt preparatu. Jeśli ktoś próbuje doliczyć opłatę za „usługę szczepienia”, to nie jest zgodne z zasadami finansowania.
📅 Dlaczego wrzesień i październik, a nie grudzień
Szczepienie nie działa natychmiast. Organizm potrzebuje około dwóch tygodni, żeby wytworzyć przeciwciała w ilości dającej ochronę. Sezon grypowy w Polsce rozkręca się zwykle w drugiej połowie grudnia, a szczyt zachorowań przypada na styczeń, luty i pierwsze tygodnie marca. Prosta arytmetyka pokazuje, że dawka przyjęta w połowie stycznia zaczyna chronić dopiero pod koniec miesiąca, często już po pierwszym kontakcie z wirusem.
Drugi argument jest bardziej prozaiczny: dostępność. Pod koniec sezonu preparatów w aptekach po prostu zaczyna brakować, a ich sprowadzenie zajmuje czas. Wrzesień i październik to okres, w którym można wybierać, a nie szukać.
💡 W praktyce: jeśli nie zaszczepiłeś się do listopada, nadal warto to zrobić. Szczepienie w grudniu czy nawet w styczniu ma sens, bo grypa krąży aż do kwietnia. Zasada brzmi: lepiej późno niż wcale.
Zobacz również:
🤔 Co szczepienie naprawdę daje, a czego nie obiecuje
Szczepionka przeciw grypie nie jest tarczą, która gwarantuje, że przez całą zimę nie złapiesz żadnej infekcji. Nie chroni przed przeziębieniem, koronawirusem ani RSV, bo to zupełnie inne wirusy. Jej zadaniem jest ograniczenie ryzyka zachorowania na grypę i, co często ważniejsze, zmniejszenie prawdopodobieństwa ciężkiego przebiegu.
Skuteczność waha się z roku na rok i zależy od tego, jak dobrze skład preparatu odpowiada szczepom faktycznie krążącym w populacji. Nawet w sezonie o słabszym dopasowaniu szczepienie zwykle wyraźnie redukuje liczbę hospitalizacji i powikłań. A te bywają poważne: zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zaostrzenie astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, u seniorów też pogorszenie sprawności, z którego wielu już nie wraca do dawnej formy.
Szczepienie to jedno z narzędzi, nie całość strategii. Jeśli chcesz wiedzieć, co jeszcze rzeczywiście działa, a co jest tylko marketingiem, sprawdź nasz tekst o tym, jak wzmocnić odporność jesienią. Warto też pamiętać, że nie każdy uporczywy kaszel to grypa. Coraz częściej stoi za nim krztusiec u dorosłych, na który również istnieje szczepienie.
❗ Kto powinien się zaszczepić w pierwszej kolejności
Grypa jest groźna nie dla wszystkich w tym samym stopniu. Największe ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy:
- Osób od 65. roku życia, a szczególnie po 75. roku życia.
- Dzieci od 6. miesiąca do 5 lat, u których grypa często kończy się hospitalizacją.
- Kobiet w ciąży, na każdym jej etapie.
- Osób z chorobami przewlekłymi: cukrzycą, niewydolnością serca, astmą, chorobami nerek i wątroby, otyłością olbrzymią.
- Osób z obniżoną odpornością, w tym po przeszczepach i w trakcie leczenia onkologicznego.
- Personelu medycznego, opiekunów i domowników osób z grup ryzyka. To szczepienie chroni wtedy nie tylko jego, lecz przede wszystkim tych, z którymi mieszka lub pracuje.
💬 Najczęstsze wątpliwości przed wizytą
Czy można zaszczepić się przy lekkim katarze? Zwykle tak. Przeciwwskazaniem jest ostra infekcja z gorączką, a nie sam katar. Decyzję podejmuje osoba przeprowadzająca kwalifikację.
Czy szczepionka może wywołać grypę? Nie. Refundowane preparaty zawierają zabite wirusy lub ich fragmenty, więc nie są zdolne wywołać choroby. Ból ramienia, lekkie rozbicie czy stan podgorączkowy w ciągu jednego lub dwóch dni to reakcja układu odpornościowego, a nie infekcja.
Czy można przyjąć szczepionkę przeciw grypie razem z inną? Tak, w praktyce często podaje się je podczas jednej wizyty, w różne ramiona. To kwestia do ustalenia przy kwalifikacji.
❓ Najczęstsze pytania o szczepienie przeciw grypie 2026/2027
Ile kosztuje szczepionka na grypę w sezonie 2026/2027?
Vaxigrip Tetra i Influvac Tetra mają cenę detaliczną około 53,30 zł, a przy 50 procentach refundacji pacjent dopłaca około 26,65 zł. Wysokodawkowa Efluelda kosztuje około 163,44 zł, a dopłata po refundacji to około 81,72 zł. Dzieci do 18. roku życia, osoby od 65. roku życia oraz kobiety w ciąży i w połogu otrzymują standardowy preparat bezpłatnie.
Kto może zaszczepić się przeciw grypie bezpłatnie?
Bezpłatnie szczepią się dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia do 18. roku życia, osoby od 65. roku życia oraz kobiety w ciąży i w połogu. Dorośli w wieku od 18 do 64 lat kupują szczepionkę z 50 procentami refundacji.
Czy farmaceuta może wystawić receptę na szczepionkę przeciw grypie?
Tak, farmaceuta może wystawić receptę refundowaną osobie dorosłej, więc wcześniejsza wizyta u lekarza nie jest konieczna. Wyjątkiem są kobiety w ciąży, bo farmaceuta nie ma możliwości wystawienia recepty z uprawnieniem oznaczanym kodem C, oraz dzieci, które kwalifikuje wyłącznie lekarz.
Ile trzeba zapłacić za samo podanie szczepionki w aptece?
Nic. Badanie kwalifikacyjne oraz podanie szczepionki są bezpłatne zarówno w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, jak i w aptece realizującej szczepienia. Pacjent pokrywa wyłącznie koszt preparatu.
Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?
Najlepszy moment to wrzesień, październik i listopad. Organizm potrzebuje około dwóch tygodni na wytworzenie ochrony, a szczyt zachorowań przypada na styczeń i luty. Szczepienie w grudniu lub styczniu wciąż ma sens, bo wirus krąży aż do kwietnia.
Czym różni się Efluelda od zwykłej szczepionki na grypę?
Efluelda to preparat wysokodawkowy przeznaczony dla osób od 60. roku życia, u których układ odpornościowy reaguje na szczepienie słabiej. Zawiera wielokrotnie więcej antygenu niż standardowa dawka. Nie znalazła się w wykazie leków bezpłatnych, więc nawet osoba po 65. roku życia dopłaca do niej około 82 zł.
Czy szczepienie na grypę trzeba powtarzać co roku?
Tak. Wirus grypy stale się zmienia, dlatego skład szczepionki jest aktualizowany na każdy sezon zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Odporność po szczepieniu również słabnie z upływem miesięcy, więc dawka z poprzedniego sezonu nie chroni wystarczająco.
Grypa co roku wygląda podobnie i co roku kogoś zaskakuje. Kwadrans w aptece we wrześniu bywa tańszy niż dwa tygodnie w łóżku w lutym. 💉
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji z farmaceutą. Źródła: komunikaty Ministerstwa Zdrowia dotyczące szczepień przeciw grypie w sezonie 2026/2027, wykazy leków refundowanych, serwis Szczepienia.info Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, charakterystyki produktów leczniczych Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra i Efluelda. Stan na 27 września 2026 r.
