Ulubiony comfort food Polaków: placki ziemniaczane, zapiekanki, pizza i pierogi

Ulubiony comfort food Polaków to przede wszystkim dania z ziemniaków (placki, frytki, kopytka), zapiekanki z pieczarkami i serem, pizza z polskimi dodatkami oraz pierogi ruskie. Łączy je to samo: węglowodany, tłuszcz i ciepło, czyli zestaw, który według psychologów żywienia najszybciej podnosi nastrój, bo przywołuje smaki dzieciństwa i uruchamia ośrodek nagrody w mózgu. Poniżej zestawienie najpopularniejszych polskich comfort foodów z kaloriami, czasem przygotowania i wskazówką, jak zjeść je bez wyrzutów sumienia.

Poza funkcją odżywczą jedzenie pełni w naszym życiu wiele innych ról. Jest ściśle związane z życiem społecznym, bo większość z nas lubi dzielić się posiłkiem w dobrym towarzystwie, a wyjątkowo smaczne danie potrafi podnieść na duchu w gorszy dzień, ożywiając dobre wspomnienia. Stąd popularne określenie comfort food, czyli „jedzenie na pocieszenie”. Badania pokazują, że po comfort food sięgamy najczęściej wieczorem, w stresie i w chłodne miesiące, a kobiety wybierają częściej słodycze, mężczyźni dania ciepłe i sycące.

Frytki, placki i talarki, czyli smakołyki z ziemniaków

Pyry, grule, kartofle. Choć dotarły do Polski stosunkowo późno, upowszechniły się dopiero w XVIII wieku, ziemniaki stały się nieodłącznym elementem naszej kuchni i jednym z warzyw, które darzymy największą sympatią. Statystyczny Polak zjada ich około 90 kg rocznie, dwa razy więcej niż średnia unijna. Nic dziwnego: są pyszne w niemal każdej formie, a pomysłów na ziemniaki, które zasmakują jest więcej, niż się wydaje.

Od pokoleń jedną z ulubionych ziemniaczanych przekąsek Polaków są placki ziemniaczane w różnych odsłonach: od wywodzących się z kuchni żydowskiej latkes, czyli smażonych w tłuszczu placków z tartych ziemniaków, po góralskie moskole z cebulką, pieczone na blasze bez tłuszczu. Trzy klasyczne placki ze śmietaną to około 450 kcal, wersja pieczona w piekarniku z jogurtem naturalnym ma około 300 kcal. Nie trzeba jechać pod Tatry, żeby spróbować moskoli: gotowe Placki góralskie z cebulką Proste Historie, inspirowane tradycyjnym przepisem, wystarczy podgrzać w piekarniku lub na suchej patelni.

Od lat 90. furorę robią też frytki w różnych wersjach: proste, karbowane czy grubo ciosane. Ciepłe i chrupiące, są nie tylko dodatkiem do obiadu, ale też przekąską, zwłaszcza z wyrazistymi dipami. Ich zaletą jest to, że można je przygotować w kilkanaście minut w piekarniku lub frytkownicy beztłuszczowej, co obniża kaloryczność porcji o blisko połowę. Warto mieć w zamrażarce ulubione mrożone frytki Proste Historie, by przyrządzić je wtedy, gdy przyjdzie ochota. Jeśli wolisz wersję od zera, zobacz nasz przepis na chrupiące ziemniaki z piekarnika i trzy błędy, które zamieniają skorupkę w gumę.

Pizza z polskimi akcentami

Niepozorny włoski placek z mąki i wody zrobił oszałamiającą karierę na całym świecie. Polacy pokochali pizzę do tego stopnia, że jest najczęściej zamawianym daniem na wynos w kraju, a w badaniach preferencji regularnie wygrywa z kebabem i burgerem. Przyrządzamy ją też na własną modłę, z dodatkami odzwierciedlającymi narodowe gusta: kto powiedział, że obok mozzarelli i sosu pomidorowego nie może znaleźć się swojska kiełbasa, kiszony ogórek albo chrzan?

Jeśli cenisz polskie akcenty na pizzy, wypróbuj mrożone pizze Proste Historie z serii Polskie Smaki. Na Pizzy po kaszubsku króluje kabanos i kiszony ogórek, a Pizza po śląsku kusi smakiem białej kiełbasy z chrzanem. Pół pizzy o średnicy 30 cm to orientacyjnie 550 do 650 kcal, więc najlepiej dołożyć do niej dużą miskę sałaty zamiast drugiej połowy.

Zapiekanki: smak dzieciństwa

W zbiorze polskich comfort foodów nie mogło zabraknąć kultowej ulicznej przekąski z czasów PRL, czyli zapiekanki. Siła tkwi w prostocie: chrupiąca bułka z serem, szynką i pieczarkami, polana ketchupem, zaznaczyła się na polskiej scenie kulinarnej mocniej niż wiele wykwintnych dań. W Krakowie na placu Nowym zapiekanki sprzedaje się od lat 70. do dziś, a kolejki ustawiają się do północy. Domowe wersje na każdą okazję zebraliśmy w artykule 5 przepisów na zapiekanki, czyli obiad w pół godziny.

Dziś nie trzeba wychodzić z domu, by przypomnieć sobie ten smak. Wystarczy włożyć do rozgrzanego piekarnika chłodzone zapiekanki na chrupiącej bagietce Proste Historie, by po całym domu rozniósł się zapach podpieczonego pieczywa, sera i pieczarek. Dla lżejszej wersji dorzuć na wierzch garść rukoli i pomidorki zamiast dodatkowego sera.

Pierogi, kopytka i rosół: comfort food z babcinej kuchni

Gdyby zapytać Polaków o jedno danie, które przywołuje dom, większość wskazałaby pierogi ruskie, kopytka z sosem pieczarkowym albo niedzielny rosół z makaronem. To klasyczny comfort food w rozumieniu psychologów: dania, które jedliśmy w dzieciństwie, przy rodzinnym stole, w atmosferze bezpieczeństwa. Ich smak uruchamia pamięć emocjonalną silniej niż smak dań poznanych w dorosłości. Porcja 8 pierogów ruskich z wody to około 550 kcal, odsmażanych na maśle blisko 700, dokładne wyliczenia znajdziesz w tekście ile kalorii mają pierogi ruskie.

Dlaczego comfort food poprawia humor

Mechanizm jest podwójny. Po pierwsze, węglowodany i tłuszcz szybko podnoszą poziom glukozy i pobudzają układ nagrody w mózgu, co daje krótkotrwałe uczucie przyjemności i ukojenia. Po drugie, działa pamięć: potrawy kojarzone z dzieciństwem i bliskimi osobami przywołują poczucie bezpieczeństwa, dlatego za comfort food uznajemy zwykle dania proste, ciepłe i znane, a nie wykwintne. Problem pojawia się, gdy jedzenie staje się głównym sposobem radzenia sobie ze stresem. Dietetycy radzą prostą zasadę: comfort food raz lub dwa razy w tygodniu, w świadomej porcji, zjedzony przy stole, a nie przed ekranem. Wtedy poprawia nastrój, a nie wagę.

A jaki jest Twój ulubiony comfort food?

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.