Rano kawa, w pracy druga, po obiedzie trzecia. Jeśli to twój rytm, twoje jelita najpewniej pracują inaczej niż jelita osoby, która kawę pije od święta. Tak wynika z badania Uniwersytetu Kopenhaskiego, w którym 50 ochotników połknęło małą kapsułkę pomiarową, a ta przez kilka dni nagrywała, co dzieje się w ich przewodzie pokarmowym. ☕
📌 W skrócie
- 🔬 Duńscy naukowcy przebadali 61 zdrowych dorosłych, 50 z nich połknęło bezprzewodową kapsułkę mierzącą pH, ciśnienie i skurcze jelit.
- ☕ Osoby pijące regularnie od 1 do 5 filiżanek dziennie miały bardziej kwaśne środowisko w jelicie cienkim.
- 🦠 Kawosze mieli też bogatszą mikroflorę jelitową, a im więcej śladów kofeiny w moczu, tym więcej skurczów jelita grubego.
- ⚖️ Badacze zastrzegają, że to związek, a nie dowód, że kawa jest zdrowa lub szkodliwa dla jelit.
Co dokładnie zbadali naukowcy?
Badanie poprowadziła Francesca Bucci, doktorantka z Wydziału Żywienia, Ćwiczeń i Sportu Uniwersytetu Kopenhaskiego, w zespole prof. Henrika Muncha Roagera. Wyniki ukazały się w czasopiśmie naukowym „Gut Microbiology”, a uczelnia ogłosiła je 10 listopada 2026 roku.
W eksperymencie wzięło udział 61 zdrowych Duńczyków. Przez osiem dni zapisywali wszystko, co jedli i pili. Naukowcy nie ufali jednak tylko notatkom: ilość wypitej kawy sprawdzali w moczu, mierząc kofeinę i produkty jej rozpadu. Badali też próbki kału, żeby zobaczyć, jakie bakterie mieszkają w jelitach uczestników.
Najciekawszy element to kapsułka. 50 osób połknęło urządzenie wielkości dużej tabletki, które w drodze przez przewód pokarmowy mierzyło kwasowość, temperaturę, ciśnienie i ruchy jelit. Za „częstych kawoszy” uznano osoby, które piły od 1 do 5 filiżanek dziennie przez więcej niż trzy z ośmiu dni badania.
Co kapsułka pokazała u osób pijących kawę?
Różnice były trzy. Po pierwsze, w jelicie cienkim kawoszy pH było wyraźnie niższe, czyli środowisko było bardziej kwaśne. Po drugie, im wyższe stężenie produktów rozpadu kofeiny, tym więcej skurczów notowano w jelicie grubym. Po trzecie, regularni miłośnicy kawy mieli bardziej różnorodną mikroflorę jelitową.
„Częste picie kawy wydaje się wpływać na samą fizjologię jelit”, podsumowała w komunikacie uczelni Francesca Bucci. Dodała, że skurcze jelit mogą wspierać zdrowe trawienie i pomagać w zapobieganiu zaparciom.
Czy to znaczy, że kawa pomaga na zaparcia?
Nie tak szybko. Badacze sami podkreślają, że nie wiedzą jeszcze, czy bardziej kwaśne jelito cienkie to dobra, czy zła wiadomość dla zdrowia. Badanie było też niewielkie i obserwacyjne, więc pokazuje związek, ale nie udowadnia, że różnice wynikają wyłącznie z kawy. Osoby pijące jej dużo mogą po prostu inaczej jeść, spać czy się ruszać.
Prof. Henrik Munch Roager zwraca uwagę, że bardzo wiele osób zmaga się z zaparciami i nieregularnymi wypróżnieniami, dlatego zespół chce lepiej zrozumieć, jak codzienna dieta wpływa na pracę jelit. Następnym krokiem ma być badanie, w którym uczestnicy będą pić ściśle określoną ilość kawy. Dopiero ono pokaże, co jest przyczyną, a co skutkiem.
Jeśli zauważasz, że po porannej filiżance od razu biegniesz do łazienki, nie jesteś wyjątkiem. Wyjaśnialiśmy to w tekście o tym, dlaczego po kawie chce się do toalety. Co ciekawe, podobnie działa też kawa bezkofeinowa.
Ile kawy dziennie to bezpieczna ilość?
Duńskie badanie nie zmienia zaleceń. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznaje, że zdrowy dorosły może bezpiecznie przyjmować do 400 mg kofeiny dziennie, a jednorazowo do 200 mg. Kobiety w ciąży i karmiące powinny ograniczyć się do 200 mg na dobę. Ważne, żeby liczyć całą kofeinę, także z herbaty, coli i napojów energetycznych.
☕ Ile kofeiny jest w popularnych napojach (dane EFSA)
| Napój | Porcja | Kofeina |
|---|---|---|
| Kawa parzona (z ekspresu przelewowego) | 200 ml | ok. 90 mg |
| Espresso | 60 ml | ok. 80 mg |
| Napój energetyczny | 250 ml | ok. 80 mg |
| Czarna herbata | 220 ml | ok. 50 mg |
| Cola | 355 ml | ok. 40 mg |
Limit dla zdrowego dorosłego według EFSA: do 400 mg dziennie, czyli mniej więcej 4 kubki kawy parzonej.
Warto też pamiętać o porze. Kofeina potrafi zaburzać sen nawet wtedy, gdy wydaje nam się, że zasypiamy bez problemu. Pisaliśmy o tym, ile godzin przed snem wypić ostatnią kawę.
Kiedy z jelitami warto iść do lekarza?
Kawa nie zastąpi diagnostyki. Nagła zmiana rytmu wypróżnień, która trwa dłużej niż kilka tygodni, krew w stolcu, chudnięcie bez powodu, nocne bóle brzucha albo uporczywe zaparcia to sygnały, z którymi trzeba iść do lekarza rodzinnego, a nie szukać rozwiązania w kolejnej filiżance.
Szczegóły badania opisuje komunikat Uniwersytetu Kopenhaskiego.
A wy ile kaw dziennie wypijacie i czy wasze jelita to czują?
