w ,

Domowe sposoby na komary i kleszcze: co działa, a co jest mitem

Komar siedzący na skórze ręki, zbliżenie

Z domowych i naturalnych sposobów na komary i kleszcze naprawdę działają: moskitiery w oknach, wentylator przy łóżku, wylewanie stojącej wody, zakryty jasny ubiór, krótko koszona trawa i oglądanie ciała po każdym spacerze. Na skórę najlepiej sprawdza się repelent z olejkiem z eukaliptusa cytrynowego (PMD), który chroni kilka godzin. Zwykłe olejki eteryczne działają najwyżej 30 do 60 minut, a witamina B, opaski i odstraszacze ultradźwiękowe w badaniach nie dają żadnej ochrony. Na długi pobyt w lesie najpewniejsze są repelenty z DEET albo ikarydyną.

Komary to w Polsce głównie swędzące bąble i nieprzespane noce. Kleszcze są groźniejsze: przenoszą boreliozę, na którą w ostatnich latach choruje od kilkunastu do około 25 tysięcy osób rocznie, oraz kleszczowe zapalenie mózgu, przed którym chroni szczepienie przeciw KZM. Poniżej oddzielamy sposoby sprawdzone w badaniach od tych, które tylko krążą w internecie.

Co działa na komary i kleszcze, a co nie

SposóbKomaryKleszczeJak długo chroni
Moskitiera w okniebardzo dobrzenie dotyczycały sezon
Wentylator przy łóżku lub stoledobrzenie dotyczypóki pracuje
Usuwanie stojącej wodybardzo dobrzenie dotyczystale, przy regularności
Zakryty, jasny ubiórdobrzebardzo dobrzeczas spaceru
Krótka trawa, brak liści pod krzewamiumiarkowaniedobrzestale
Repelent z PMD (eukaliptus cytrynowy)dobrzeumiarkowaniekilka godzin
Olejki: geranium, cytronela, mięta, lawendasłabosłabo30 do 60 minut
Świeca cytronelowasłabonietylko tuż obok
Witamina B, czosnek, piwonieniebrak
Opaski i odstraszacze ultradźwiękowenieniebrak
Dla porównania: DEET lub ikarydynabardzo dobrzebardzo dobrze4 do 8 godzin

Ocena na podstawie zaleceń CDC i badań porównawczych repelentów. Czas ochrony zależy od stężenia, potu i temperatury.

Domowe sposoby na komary w mieszkaniu

Moskitiery w oknach i drzwiach

To jedyny sposób, który rozwiązuje problem na cały sezon. Siatkę na rzep kupisz za kilkanaście do kilkudziesięciu złotych za okno, a montaż zajmuje 10 minut: odtłuszczasz ramę, przyklejasz taśmę i przycinasz siatkę nożyczkami. Na drzwi balkonowe dobrze sprawdza się moskitiera na magnesy, która sama się domyka. Dla niemowląt poniżej 6 miesięcy siatka na wózek i łóżeczko to podstawowa forma ochrony, bo repelentów w tym wieku nie stosuje się na skórę.

Wentylator przy łóżku

Komar to słaby lotnik. Strumień powietrza z wentylatora utrudnia mu dolot i rozprasza dwutlenek węgla oraz zapach skóry, po których nas namierza. W badaniach terenowych wentylator wyraźnie zmniejszał liczbę komarów lądujących na ludziach. Skieruj go na łóżko albo na stół na tarasie.

Wylewaj stojącą wodę co kilka dni

Komary rozwijają się w każdej podstawce pod doniczką, beczce na deszczówkę, zapchanej rynnie czy poidełku dla ptaków. Latem od jaja do dorosłego komara mija około tygodnia, więc wylewanie wody co 3 do 4 dni przerywa ten cykl. Beczkę na deszczówkę przykryj siatką. Wiosną zajrzyj też do piwnicy i garażu, bo tam zimują dorosłe samice.

Jak pozbyć się komara z pokoju w nocy

Zapal światło i poczekaj kilka minut. Komar po chwili siada na ścianie lub suficie, najlepiej widać go na jasnym tle. Wtedy wystarczy packa, zwinięta gazeta albo rura odkurzacza. Zamknij okno bez siatki, zanim znów zgasisz światło. Jeśli komarów jest dużo, skuteczny jest elektrofumigator do kontaktu, ale to już środek chemiczny, więc używaj go przy uchylonym oknie i nie stawiaj przy łóżeczku dziecka.

Naturalne sposoby na komary i kleszcze na skórze

Buteleczka z olejkiem eterycznym i zioła na drewnianym stole
unsplash.com

Olejek z eukaliptusa cytrynowego, czyli PMD

Amerykańskie CDC zalicza go do skutecznych repelentów, obok DEET, ikarydyny i IR3535. Działa substancja PMD, której w gotowych preparatach z olejem z eukaliptusa cytrynowego jest dużo, a w zwykłym olejku eterycznym z drogerii niewiele. Dlatego kupuj repelent z PMD lub OLE w składzie, a nie sam olejek. Gotowe preparaty chronią przed komarami kilka godzin, przed kleszczami krócej. Nie stosuj ich u dzieci poniżej 3 lat.

Geranium, cytronela, mięta i lawenda

Te olejki odstraszają komary, ale słabo i krótko, zwykle 30 do 60 minut, bo szybko się ulatniają. Jeśli chcesz ich używać, rozcieńcz je: 10 kropli olejku na 2 łyżki (30 ml) oleju bazowego, np. migdałowego, co daje stężenie około 2 procent. Nakładaj na nadgarstki, kostki i kark, ponawiaj co godzinę i najpierw zrób próbę na małym kawałku skóry. Nierozcieńczone olejki potrafią podrażnić skórę, a niektóre (np. olejki cytrusowe) w słońcu wywołują przebarwienia.

Świeca z cytronelą na stole tarasowym w badaniach zmniejszała liczbę ukąszeń zaledwie o kilkanaście procent i tylko tuż przy świecy. Doniczki z lawendą, kocimiętką czy komarzycą działają podobnie: miło pachną, ale nie są barierą.

Ubiór: jasny, zakryty, skarpety na nogawki

Na spacer do lasu, na łąkę czy do zarośniętego parku załóż długie spodnie, skarpety naciągnięte na nogawki, pełne buty i koszulę z długim rękawem. Na jasnym materiale łatwiej zauważysz kleszcza, a komary chętniej siadają na ciemnych kolorach. Po powrocie wrzuć ubranie do pralki albo do suszarki bębnowej na 10 minut w wysokiej temperaturze, bo kleszcz potrafi przetrwać w fałdach materiału. Na wyprawy w gęste zarośla są też preparaty z permetryną do spryskiwania ubrań (tylko odzieży, nie skóry). Uważaj z nimi w domu z kotem, bo permetryna jest dla kotów silnie toksyczna.

Ochrona przed kleszczami w ogrodzie i na spacerze

Kleszcz pospolity na zielonym liściu
unsplash.com

Kleszcze nie spadają z drzew. Czekają na trawie i niskich krzewach, zwykle na wysokości do około metra, w miejscach wilgotnych i zacienionych. W ogrodzie najwięcej daje:

  • koszenie trawy na wysokość poniżej 10 cm
  • grabienie liści i usuwanie ściółki spod krzewów
  • pas żwiru lub kory szerokości około metra między trawnikiem a lasem czy łąką, bo kleszcze nie lubią suchych, nasłonecznionych przejść
  • miejsce do siedzenia i zabawy dzieci z dala od żywopłotu i zarośli.

Sezon ma dwa szczyty: maj i czerwiec oraz wrzesień i październik. Kleszcze jesienią łatwo zlekceważyć, a to wtedy wiele osób grabi liście w krótkich rękawach.

Po każdym spacerze obejrzyj ciało, zwłaszcza pachwiny, pachy, zgięcia kolan, okolice uszu, kark i linię włosów. Kleszcz często przez kilkadziesiąt minut szuka miejsca, zanim się wbije. Wbitego usuń jak najszybciej pęsetą lub kartą do kleszczy, chwytając tuż przy skórze i ciągnąc prosto, bez smarowania masłem czy spirytusem. Ryzyko przeniesienia boreliozy rośnie z każdą godziną żerowania, a rumień wędrujący i inne objawy boreliozy pojawiają się zwykle po 3 do 30 dniach.

Co nie działa: popularne mity

  • Witamina B1 i kompleks B. Badania nie wykazały, żeby zmieniały atrakcyjność człowieka dla komarów.
  • Piwo i czosnek w diecie. Po piwie komary siadają na ludziach częściej, bo alkohol podnosi temperaturę skóry i ilość wydychanego dwutlenku węgla. Czosnek zjedzony nie odstrasza ani komarów, ani kleszczy.
  • Opaski i bransoletki odstraszające. W testach laboratoryjnych nie dawały żadnej ochrony.
  • Odstraszacze ultradźwiękowe. Przegląd Cochrane nie znalazł dowodów, że działają. Komary nie reagują na te dźwięki.
  • Cebula, czosnek lub cytryna z goździkami na parapecie, palona kawa. Zapach jest zbyt słaby i za bardzo rozproszony, by zatrzymać komara, który leci do Ciebie po dwutlenek węgla.
  • Ptaki i nietoperze jako ochrona. Jaskółki, jerzyki i nietoperze zjadają mnóstwo owadów, ale komary to tylko część ich diety. Budka w ogrodzie to plus dla przyrody, nie ochrona przed ukąszeniami.

Co naprawdę przyciąga komary: dwutlenek węgla z oddechu, ciepło, wilgotna skóra, zapach potu po wysiłku i ciemne ubranie. Prysznic po treningu i jasna koszulka pomogą bardziej niż jakakolwiek dieta.

Kiedy domowe sposoby nie wystarczą

Na cały dzień w lesie, grzybobranie, biwak nad jeziorem czy wyjazd w rejony z dużą liczbą kleszczy (Podlasie, Warmia i Mazury, Dolny Śląsk) sięgnij po repelent z DEET (20 do 30 procent) albo ikarydyną (około 20 procent). Chronią one przed komarami i kleszczami od 4 do 8 godzin. U dzieci wybieraj preparaty z wiekiem podanym na etykiecie i nakładaj je na dłonie dorosłego, a dopiero potem na skórę dziecka, z dala od oczu i ust. Jeśli komar jednak ugryzie, świąd po ukąszeniu złagodzi zimny okład lub żel z mentolem.

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.

Co odstrasza komary naturalnie?

Najlepiej działa repelent z olejkiem z eukaliptusa cytrynowego (PMD), który chroni kilka godzin. Geranium, cytronela, mięta i lawenda odstraszają słabo, przez 30 do 60 minut. Bez nakładania czegokolwiek na skórę pomagają moskitiery, wentylator i usuwanie stojącej wody.

Jak pozbyć się komara z pokoju w nocy?

Zapal światło, odczekaj kilka minut, aż komar usiądzie na jasnej ścianie lub suficie, i złap go packą albo odkurzaczem. Zamknij okno bez moskitiery i włącz wentylator skierowany na łóżko.

O której godzinie komary są najbardziej aktywne?

Najwięcej komarów lata o zmierzchu, w nocy i o świcie. Komary leśne gryzą też w dzień, w cieniu i przy wysokiej wilgotności. W upalne południe na otwartym, nasłonecznionym terenie zwykle odpoczywają w trawie.

Jaki olejek odstrasza kleszcze najskuteczniej?

Olej z eukaliptusa cytrynowego w gotowym repelencie z PMD. Zwykłe olejki eteryczne działają na kleszcze krótko i słabo. Na długi pobyt w zaroślach skuteczniejsze są DEET, ikarydyna albo permetryna na ubraniu.

Czy naturalne sposoby na komary są bezpieczne dla dzieci?

Moskitiery, wentylator, ubiór i porządek w ogrodzie są bezpieczne w każdym wieku. Olejków eterycznych nie stosuj u niemowląt poniżej 6 miesięcy, a eukaliptusa cytrynowego i mięty u dzieci poniżej 3 lat. Starszym dzieciom nakładaj tylko rozcieńczone mieszanki, z dala od twarzy.

Co zrobić po znalezieniu kleszcza na skórze?

Usuń go od razu pęsetą lub kartą, chwytając tuż przy skórze i ciągnąc prosto, bez smarowania tłuszczem. Zdezynfekuj miejsce i obserwuj je przez 30 dni. Czerwona plama większa niż 5 cm, gorączka lub bóle stawów to sygnał, by iść do lekarza.

Napisane przez Anna Kocur

Anna Kocur, redaktorka i dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowia, snu i zdrowego stylu życia. Od lat przystępnie tłumaczy wyniki badań i zalecenia ekspertów, dbając o to, by treści na Sztosowe.pl były rzetelne, aktualne i praktyczne. Najchętniej pisze o profilaktyce, dobrych nawykach, diecie oraz higienie snu i regeneracji. Wierzy, że największą różnicę robią małe, codzienne zmiany. Prywatnie miłośniczka porannych spacerów i dobrej książki przed snem. Uwaga: artykuły mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.

Oferty partnerów

Reklama
Reklama
Reklama