Anna Kocur
Sól Epsom to siedmiowodny siarczan magnezu (MgSO₄·7H₂O), w Polsce sprzedawany też jako sól gorzka. Najczęściej używa się jej do relaksujących kąpieli (250-500 g na wannę), moczenia stóp, peelingu i jako nawozu dla roślin z niedoborem magnezu. Ciepła kąpiel z solą Epsom rozluźnia i poprawia samopoczucie, ale dowodów na to, że magnez wchłania się przez skórę w ilości zmieniającej jego poziom we krwi, nie ma. Nie „detoksykuje” też organizmu. Poniżej konkretne dawki, zastosowania i to, czego sól gorzka nie zrobi.
Czym jest sól Epsom
Nazwa pochodzi od angielskiego miasteczka Epsom, gdzie w XVII wieku z gorzkich źródeł wydobywano tę sól. Chemicznie to zupełnie inna substancja niż sól kuchenna (chlorek sodu): tworzy ją magnez i siarczany, a smak ma wyraźnie gorzki. Nie nadaje się do gotowania. W aptece występuje jako lek przeczyszczający, w drogerii jako sól do kąpieli, w sklepie ogrodniczym jako nawóz magnezowy.
Sól Epsom a inne sole
| 🧂 Sól | Główny składnik | Do jedzenia | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Sól Epsom (gorzka) | siarczan magnezu | nie (tylko apteczna, jako lek) | kąpiel, stopy, peeling, ogród |
| Sól kuchenna | chlorek sodu | tak | przyprawa, konserwowanie |
| Sól kłodawska | chlorek sodu z domieszką minerałów | tak | kuchnia |
| Sól z Morza Martwego | chlorek magnezu, potasu, sodu | nie | kąpiele przy łuszczycy i suchej skórze |
Więcej o solach spożywczych znajdziesz w porównaniu jaka sól jest najlepsza oraz w tekście o soli kłodawskiej.
Sól Epsom: właściwości, które mają podstawy
- Relaks i lepszy sen. Ciepła kąpiel wieczorem rozluźnia mięśnie i ułatwia zasypianie. To w dużej mierze zasługa samej ciepłej wody, sól dodaje przyjemne „miękkie” uczucie i działa jak rytuał wyciszenia.
- Ulga dla zmęczonych mięśni i stóp. Kąpiel lub moczenie stóp po wysiłku zmniejsza uczucie sztywności. Badania nie potwierdzają jednak, że to magnez z soli przyspiesza regenerację.
- Złuszczanie naskórka. Drobne kryształki w peelingu mechanicznie usuwają martwy naskórek, na przykład z pięt i łokci.
- Działanie przeczyszczające. Przyjmowany doustnie siarczan magnezu ściąga wodę do jelit. To jedyne zastosowanie wewnętrzne i dotyczy wyłącznie produktu z apteki, w dawce z ulotki.
Zobacz również:
Mity o soli Epsom
- „Kąpiel uzupełnia niedobór magnezu”. Przegląd badań z 2017 roku (Gröber i wsp., Nutrients) nie znalazł dowodów na skuteczne przezskórne wchłanianie magnezu. Przy niedoborze lepiej sprawdza się dieta i suplementy doustne, opisaliśmy je w tekście niedobór magnezu: objawy i formy suplementów.
- „Wyciąga toksyny przez skórę”. Skóra nie jest drogą usuwania toksyn, tym zajmują się wątroba i nerki.
- „Oczyszcza wątrobę i woreczek żółciowy”. Popularne „płukanie wątroby” solą gorzką i oliwą nie usuwa kamieni, a zielone grudki w stolcu to zmydlona oliwa. Taki zabieg może skończyć się biegunką i odwodnieniem.
- „Leczy trądzik, egzemę i łuszczycę”. Brak dowodów. Przy łuszczycy lepiej przebadane są kąpiele w soli z Morza Martwego.
Jak stosować sól Epsom: dawki
| 🛁 Zastosowanie | Ile soli | Jak długo i jak często |
|---|---|---|
| Kąpiel w wannie | 250-500 g (1-2 szklanki) na pełną wannę | 15-20 minut, woda ok. 37-38°C, 1-3 razy w tygodniu |
| Moczenie stóp | ok. 100 g (pół szklanki) na miskę 4-5 l | 15 minut, potem dokładnie osusz stopy i nałóż krem |
| Kompres na zmęczone mięśnie | 2 łyżki na 1 l ciepłej wody | ręcznik nasączony roztworem na 10-15 minut |
| Peeling | 2 łyżki soli i 1 łyżka oleju | raz w tygodniu, nie na podrażnioną skórę i nie na twarz |
| Ogród (pomidory, papryka, róże) | ok. 1 łyżka na 4 l wody | raz w miesiącu, tylko przy objawach niedoboru magnezu (żółknięcie liści między nerwami) |
Przeciwwskazania i bezpieczeństwo
- Nie pij soli Epsom z drogerii ani ogrodniczej. Nie jest przeznaczona do spożycia i nie ma kontroli czystości jak lek.
- Choroby nerek: siarczan magnezu przyjęty doustnie może u tych osób doprowadzić do groźnej hipermagnezemii.
- Kąpieli unikaj przy otwartych ranach, zakażeniach skóry, ciężkich chorobach serca, niekontrolowanym nadciśnieniu i w zaawansowanej ciąży bez zgody lekarza.
- Cukrzyca: osoby z neuropatią nie powinny moczyć stóp w gorącej wodzie, łatwo o oparzenie i ranę.
- Dzieci: kąpiel z niewielką ilością soli jest bezpieczna, ale trzymaj opakowanie poza zasięgiem, połknięcie większej ilości wywołuje biegunkę i wymioty.
Po kąpieli spłucz skórę i nałóż balsam, bo sól może ją wysuszać. Inny pomysł na relaksującą kąpiel to kąpiel w drożdżach.
Najczęstsze pytania o sól Epsom
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Ile soli Epsom dać do kąpieli?
Na pełną wannę wystarczy 250-500 g, czyli 1-2 szklanki. Do moczenia stóp około pół szklanki na miskę wody. Kąpiel powinna trwać 15-20 minut.
Czy sól Epsom i sól gorzka to to samo?
Tak, obie nazwy oznaczają siedmiowodny siarczan magnezu. Różnić się może przeznaczenie i czystość: apteczna sól gorzka jest lekiem, drogeryjna służy do kąpieli.
Czy kąpiel z solą Epsom uzupełnia magnez?
Nie ma na to dowodów. Magnez słabo przenika przez skórę, dlatego niedobór uzupełnia się dietą i suplementami doustnymi. Kąpiel działa głównie relaksująco.
Czy można pić sól Epsom?
Tylko apteczną sól gorzką jako środek przeczyszczający, w dawce z ulotki i krótko. Nie pij soli kąpielowej ani ogrodniczej, a przy chorobach nerek nie stosuj jej doustnie wcale.
Gdzie kupić sól Epsom?
Sól do kąpieli kupisz w drogeriach i sklepach internetowych, sól gorzką jako lek w aptece, a siarczan magnezu jako nawóz w sklepach ogrodniczych.
