Anna Kocur
Domowe kule do kąpieli zrobisz z 2 części sody oczyszczonej i 1 części kwasku cytrynowego, do których dodajesz 3 do 4 łyżek oleju, kilkanaście kropli olejku eterycznego i odrobinę wody z atomizera. Z 2 szklanek sody i 1 szklanki kwasku wychodzi 4 do 5 dużych kul albo około 10 małych. Praca zajmuje 20 minut, potem kule stoją 2 do 4 godzin w foremkach i schną jeszcze dobę. Przy zakupie składników w kilogramowych opakowaniach jedna kula kosztuje około 3 zł.
Niżej znajdziesz dokładne proporcje w gramach, przepis krok po kroku, wyjaśnienie, czemu kule się kruszą albo nie musują, oraz zasady bezpieczeństwa przy olejkach eterycznych i kąpielach dzieci.
Szklanka = 250 ml. Gramatura orientacyjna, bo sypkie produkty różnią się gęstością. Gotowa masa waży około 800 g.
Przepis na kule do kąpieli krok po kroku
Przygotuj dużą szklaną lub plastikową miskę, foremki (silikonowe albo dwuczęściowe metalowe kule) i cienkie rękawiczki. Kwasek cytrynowy szczypie w drobne ranki na dłoniach, a soda wysusza skórę.
- Wymieszaj suche składniki. Przesiej sodę, kwasek i ewentualnie skrobię oraz sól Epsom. Rozgnieć grudki, bo zostają potem jako białe kropki na kuli.
- Połącz olej z zapachem i kolorem. Olej kokosowy rozpuść, dodaj do niego olejek eteryczny i barwnik. W tłuszczu zapach i kolor rozkładają się równiej niż wkropione prosto do proszku.
- Wlewaj olej powoli i rozcieraj masę dłońmi. Mieszaj, aż cała mieszanka będzie lekko wilgotna i jednolita w kolorze.
- Dowilżaj atomizerem. Psiknij 2 do 3 razy, wymieszaj, powtórz. Masa jest gotowa, kiedy ściśnięta w dłoni trzyma kształt jak mokry piasek. Jeśli zaczyna syczeć i pienić się, przestań dodawać wodę i szybko mieszaj dalej.
- Dodaj suszone kwiaty. Garść płatków albo 2 do 3 łyżek lawendy wsyp na końcu albo na dno foremki, wtedy zostaną na wierzchu kuli.
- Ubijaj masę w foremkach. Napełnij z lekkim nadmiarem i mocno dociśnij. Przy kulach dwuczęściowych napełnij obie połówki, złącz je i nie przekręcaj.
- Susz. Kule zostaw w foremkach na 2 do 4 godzin, potem delikatnie wyjmij i susz dobę w suchym pokoju, nie w łazience. Dopiero wtedy są twarde i nadają się do zapakowania.
Dlaczego 2 części sody na 1 część kwasku
W wodzie kwas cytrynowy reaguje z wodorowęglanem sodu. Powstaje cytrynian sodu, woda i dwutlenek węgla, czyli bąbelki. Z chemicznego punktu widzenia na 1 g kwasku wystarczy około 1,3 g sody. Przepis 2:1 daje więc wyraźny nadmiar sody i to jest celowe: soda jest tańsza, łagodzi kwaśny odczyn kąpieli i zmiękcza wodę.
Ile tego gazu powstaje? Duża kula ważąca około 160 g zawiera mniej więcej 45 g kwasku. Po rozpuszczeniu w wannie uwalnia do kilkunastu litrów dwutlenku węgla, dlatego musuje przez 2 do 5 minut. Więcej kwasku oznacza gwałtowniejsze, ale krótsze musowanie i większe ryzyko, że masa zareaguje już w misce.
Dlaczego kule do kąpieli się kruszą, pękają albo nie musują
- Kruszą się po wyjęciu z foremki: masa była za sucha albo za słabo ubita. Dodaj kilka psiknięć wody lub pół łyżki oleju i dociśnij mocniej.
- Rosną, puchną i pękają w czasie schnięcia: za dużo wody, reakcja ruszyła w foremce. Następnym razem zamiast wody użyj spirytusu albo hydrolatu oczarowego, bo zwilżają masę i szybko odparowują.
- Mają chropowatą skórkę z bąbelkami: schły w wilgotnym pomieszczeniu. Kuchnia po gotowaniu albo łazienka po prysznicu wystarczą, żeby zaczęły reagować z parą.
- Słabo musują: za dużo skrobi lub oleju, zawilgocony kwasek albo kule przechowywane bez szczelnego pojemnika. Skrobi nie dawaj więcej niż pół szklanki na partię.
- Są miękkie i tłuste: za dużo oleju. Przy 4 łyżkach na 2 szklanki sody kula jest już dobrze natłuszczona.
Dodatki do kul do kąpieli
Oleje
Najprościej użyć oleju ze słodkich migdałów, oliwy albo oleju kokosowego. Kokosowy po zastygnięciu dodatkowo utwardza kulę. Oliwka dla dzieci też się sprawdzi, choć to olej mineralny, który zostawia na skórze film zamiast wnikać. Oleju nie dawaj więcej niż 4 łyżki na partię, bo kula będzie miękka, a wanna śliska.
Olejki eteryczne
Na całą partię wystarczy 10 do 20 kropli, czyli około 0,1% masy. Więcej nie daje mocniejszego efektu, a zwiększa ryzyko podrażnień, bo olejek w wodzie nie rozpuszcza się, tylko pływa po powierzchni. Najczęściej wybierane zapachy:
- lawenda: łagodny, wieczorny zapach, wiele osób kojarzy go z wyciszeniem przed snem,
- pomarańcza i mandarynka: słodkie, lubiane przez dzieci,
- eukaliptus i mięta pieprzowa: chłodzące, ale nie dla dzieci poniżej 6 lat,
- sosna, jodła, goździk z pomarańczą: świąteczne mieszanki na prezent.
Zamiast olejku eterycznego możesz użyć olejku zapachowego do kosmetyków. Aromaty spożywcze do ciast nie nadają się, bo prawie nie pachną w ciepłej wodzie.
Suszone kwiaty i zioła
Płatki róży, lawenda, nagietek i rumianek ładnie wyglądają, ale w wannie zamieniają się w mokre farfocle, które trzeba wyłowić z odpływu. Dawaj je raczej na wierzch kuli niż do całej masy, a podczas kąpieli zatkaj odpływ sitkiem. Kule z kwiatami najlepiej sprawdzają się jako prezent.
Sól Epsom, glinka i skrobia
Siarczan magnezu dodaje się głównie dla przyjemności miękkiej wody. To, ile magnezu wchłania się przez skórę, jest słabo udowodnione, więcej o tym przeczytasz w tekście o soli Epsom i dawkach do kąpieli. Glinkę (białą lub różową) dodaje się w ilości 1 do 2 łyżek na partię, barwi kulę na pastelowo i nadaje wodzie mleczny wygląd. Skrobia utwardza kulę i spowalnia musowanie.
Barwnik
Wystarczą 2 do 3 krople barwnika spożywczego w płynie albo szczypta miki kosmetycznej. Przy większej ilości barwnik zostawia obwódkę na wannie i ręczniku. Barwnik w proszku przed dodaniem rozetrzyj z olejem, wtedy nie zrobi kolorowych plam na kuli.
Kule do kąpieli bez kwasku cytrynowego
Kwasek możesz zastąpić kamieniem winnym (wodorowinianem potasu), który kupisz w dziale z dodatkami do pieczenia. Stosuj 2 części sody na 1 część kamienia winnego. Kula musuje wyraźnie słabiej i krócej, za to masa jest mniej kapryśna i trudniej ją przemoczyć. To dobra wersja dla osób, którym kwasek podrażnia skórę dłoni przy wyrabianiu.
Czy kule do kąpieli są bezpieczne
- Dzieci: dla maluchów zrób kule bez olejku eterycznego albo z 3 do 5 kroplami lawendy lub mandarynki na całą partię, z łagodnym olejem i bez brokatu. U niemowląt najlepiej zostać przy zwykłej kąpieli.
- Skóra wrażliwa i atopowa: zrezygnuj z olejków, barwników i ziół. Przed pierwszym użyciem rozpuść kawałek kuli w misce i włóż do niej przedramię na kilka minut.
- Infekcje intymne: pachnące, barwione kąpiele mogą podrażniać okolice intymne. Przy skłonności do infekcji wybieraj kule bez zapachu albo prysznic.
- Śliska wanna: olej osiada na dnie. Wstawaj ostrożnie i po kąpieli spłucz wannę gorącą wodą z płynem do naczyń.
- Brokat: zwykły brokat to mikroplastik. Jeśli chcesz błysku, użyj miki kosmetycznej.
Kule robione w domu na własny użytek i na prezent nie podlegają żadnym formalnościom. Sprzedaż to co innego: w Unii Europejskiej kula do kąpieli jest kosmetykiem, więc przed wprowadzeniem do obrotu potrzebna jest ocena bezpieczeństwa i zgłoszenie produktu w unijnym portalu CPNP, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009.
Jak używać i jak przechowywać domowe kule
Kulę wrzuć do napuszczonej, ciepłej wody i poczekaj, aż przestanie musować. Jedna duża kula wystarcza na pełną wannę, mała na kąpiel stóp albo kąpiel dziecka. Wieczorna kąpiel z lawendą to dobre zakończenie dnia, a jeśli zastanawiasz się, kiedy myć się lepiej dla skóry, sprawdź czy lepiej brać prysznic rano, czy wieczorem.
Gotowe kule trzymaj w szczelnym słoiku, puszce albo zamkniętym woreczku, w suchej szafce poza łazienką. Najładniej pachną przez 2 do 3 miesięcy, potem zapach słabnie, a olej może zjełczeć. Po pół roku lepiej zrobić nową partię.
Jeśli lubisz domowe kąpiele z kuchennych składników, zobacz też, co daje kąpiel z drożdżami, a przy wrażliwej skórze przyda się ranking, jakie mydło jest najlepsze dla skóry.
Najczęściej zadawane pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Czy kule do kąpieli coś dają?
Dają zapach, kolor i lekko natłuszczoną skórę dzięki olejowi, a soda zmiękcza wodę. To kosmetyk dla przyjemności i relaksu, nie środek leczniczy. Osobom z suchą skórą pomaga głównie olej zawarty w kuli.
Z czego są zrobione kule do kąpieli?
Podstawą jest soda oczyszczona i kwasek cytrynowy w proporcji 2:1. Do tego olej, olejek eteryczny lub zapachowy, odrobina wody i dodatki: skrobia, sól Epsom, glinka, barwnik albo suszone kwiaty.
Dlaczego domowe kule do kąpieli się kruszą?
Najczęściej masa była za sucha albo za słabo ubita w foremce. Powinna mieć konsystencję mokrego piasku i trzymać kształt po ściśnięciu w dłoni. Pomaga też pół szklanki skrobi i suszenie przez dobę w suchym pokoju.
Czy można zrobić kule do kąpieli bez kwasku cytrynowego?
Tak, kwasek zastąpisz kamieniem winnym w tej samej proporcji (2 części sody na 1 część kamienia winnego). Kula musuje słabiej, ale łatwiej ją uformować i mniej podrażnia dłonie przy pracy.
Czy kule do kąpieli są bezpieczne dla dzieci?
Tak, jeśli zrobisz je bez olejków albo z kilkoma kroplami lawendy lub mandarynki, z łagodnym olejem i bez brokatu. Mięty pieprzowej i eukaliptusa nie stosuj u dzieci poniżej 6 lat, a u niemowląt zostań przy zwykłej kąpieli.
Jak długo można przechowywać domowe kule do kąpieli?
W szczelnym pojemniku i suchym miejscu najlepiej pachną przez 2 do 3 miesięcy, a nadają się do użycia mniej więcej pół roku. Wilgoć z łazienki uruchamia reakcję przedwcześnie, więc nie trzymaj ich na półce przy wannie.
