Zjednoczone Emiraty Arabskie od lat próbują „dokręcać” deszcz z chmur, które i tak przelatują nad pustynią. Na co dzień robią to samoloty z flarami pełnymi zwykłej soli. Od 2021 roku testowane są też drony, które ładują chmury prądem. Wyjaśniamy, jak to działa, ile kosztuje i czy jest się czego bać.
Dubaj rośnie w zawrotnym tempie, powstaje tam nawet pierwszy na świecie sąd kosmiczny. Bez wody cały ten rozwój stanąłby jednak w miejscu.

Dlaczego Emiraty potrzebują sztucznego deszczu
Zjednoczone Emiraty Arabskie dostają średnio około 100 mm deszczu rocznie. Dla porównania w Polsce spada zwykle od 500 do 700 mm. Większość wody pitnej w Emiratach pochodzi z odsalania wody morskiej, które pochłania ogromne ilości energii. Każdy dodatkowy milimetr opadu, który zasili wody gruntowe, jest więc na wagę złota.
Dlatego krajowe Centrum Meteorologii (NCM) prowadzi program badań nad zwiększaniem opadów (UAE Research Program for Rain Enhancement Science) i rozdaje granty zespołom naukowym z całego świata.
Zasiewanie chmur solą: tak to wygląda na co dzień
Podstawową metodą jest klasyczne zasiewanie chmur. Niewielkie samoloty wlatują pod chmury konwekcyjne i odpalają flary umieszczone na skrzydłach. Uwalniają one drobne kryształki chlorku sodu i chlorku potasu, czyli zwykłych soli. Wokół nich szybciej zbiera się para wodna, krople rosną i mają większą szansę spaść jako deszcz.
To działa tylko wtedy, gdy nad krajem są już chmury zdolne do opadu. Zasiewanie nie tworzy deszczu z czystego nieba, może co najwyżej trochę zwiększyć to, co chmura i tak by dała. Emiraty wykonują kilkaset takich lotów rocznie. Więcej o samej metodzie i o eksperymentach z wywoływaniem opadów dźwiękiem piszemy w tekście o tym, czym jest sztuczny deszcz i zasiewanie chmur.

Drony z ładunkiem elektrycznym z University of Reading
Nowszy pomysł pochodzi od naukowców z brytyjskiego University of Reading (zespół Keri Nicoll i Gilesa Harrisona). W 2017 roku dostali od programu NCM grant w wysokości 1,5 mln dolarów rozłożony na trzy lata. Ich drony nie rozsypują żadnych substancji. Wlatują w chmurę i emitują ładunek elektryczny.
Teoria jest taka: naładowane krople łatwiej się ze sobą zderzają i łączą, więc szybciej robią się na tyle ciężkie, by spaść. Wcześniejsze testy zespół przeprowadził w Wielkiej Brytanii i w Finlandii, a loty nad Emiratami planowano od 2021 roku. To wciąż etap badań, a nie gotowa technologia, którą Dubaj włącza na zawołanie.
Latem 2021 roku NCM pokazało w sieci nagrania ulewy w okolicach Al Ain. Część mediów od razu ogłosiła, że to zasługa dronów. W rzeczywistości ten deszcz wiązano ze zwykłym zasiewaniem chmur solą.

Czy to bezpieczne? Co z rakotwórczością
W sieci krąży twierdzenie, że substancje do zasiewania chmur są rakotwórcze. Nie ma ono pokrycia w faktach. Emiraty używają chlorku sodu i chlorku potasu, czyli soli obecnych w każdej kuchni i w wodzie morskiej. Drony z Reading nie uwalniają nic poza ładunkiem elektrycznym.
W innych krajach, na przykład w USA i Chinach, popularny jest jodek srebra. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) nie umieściła go na liście czynników rakotwórczych. Wieloletnie pomiary w rejonach regularnie zasiewanych, między innymi w Idaho i w australijskich Górach Śnieżnych, nie wykazały gromadzenia się srebra w glebie ani w wodzie powyżej naturalnego tła.
Powódź w Dubaju w 2024 roku a zasiewanie chmur
W kwietniu 2024 roku Emiraty przeżyły najsilniejsze opady od około 75 lat, a Dubaj stanął pod wodą. W mediach szybko pojawiły się oskarżenia, że to efekt sztucznego deszczu. NCM zaprzeczyło: w czasie burzy nie prowadzono żadnych lotów, bo zasiewania nie robi się podczas ekstremalnej pogody. Meteorolodzy wskazali na układ niskiego ciśnienia, który przyniósł opady nad cały region, w tym Oman.

Czy sterowanie pogodą rozwiąże problem wody
Raczej nie w pojedynkę. Nawet według optymistycznych szacunków zasiewanie zwiększa opad z danej chmury o kilka do kilkunastu procent, a w kraju, gdzie chmur deszczowych jest mało, to wciąż niewiele wody. Emiraty traktują więc drony i flary jako dodatek do odsalania i oszczędzania wody. Jak wygląda problem kurczących się zasobów w skali świata, opisujemy w tekście kiedy skończy się woda.
