Klaudia Wójcik
Zapas na 72 godziny to zestaw wody, jedzenia, leków i sprzętu, który pozwala domownikom przetrwać trzy doby bez prądu, sklepów i pomocy z zewnątrz. Polski „Poradnik bezpieczeństwa” zaleca minimum 3 litry wody na osobę na dobę, więc czteroosobowa rodzina potrzebuje na trzy dni 36 litrów, czyli sześć dużych zgrzewek po sześć butelek półtoralitrowych bez kilku. Do tego dochodzi jedzenie gotowe do spożycia bez gotowania, apteczka, latarka, radio na baterie i gotówka. O tej samej granicy 72 godzin znów jest głośno, bo pod koniec października 2026 roku do jej przestrzegania zaczęła namawiać Brytyjczyków rządowa kampania „Be Ready”. 🔦
📌 W skrócie
- Polski poradnik, przygotowany przez MON, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, zaleca domowe zapasy na minimum 3 dni.
- Wody trzeba mieć co najmniej 3 litry na osobę na dobę. Dla rodziny 2+2 to 36 litrów.
- Jedzenie ma nadawać się do zjedzenia bez gotowania: konserwy, suchary, batony, bakalie.
- Oprócz zapasów w domu każdy domownik, także dziecko, powinien mieć własny plecak ewakuacyjny.
- Zapasy trzeba przeglądać co kilka miesięcy i wymieniać produkty z kończącą się datą.
⏱️ Dlaczego akurat 72 godziny
Trzy doby to czas, w którym służby ratunkowe zajmują się przede wszystkim ludźmi w bezpośrednim zagrożeniu życia: wyciągają ich z zalanych domów, gaszą pożary, utrzymują szpitale. Zwykłe gospodarstwa domowe muszą wtedy poradzić sobie same. Brytyjski Czerwony Krzyż tłumaczy to wprost: nie chodzi o szykowanie się na wielką katastrofę, tylko o przetrwanie kilku dni bez prądu, wody z kranu, łączności, transportu albo otwartych sklepów.
Tę samą granicę przyjęła Komisja Europejska. W strategii gotowości opublikowanej w marcu 2025 roku zapowiedziała wytyczne, dzięki którym mieszkańcy Unii mają być samowystarczalni przez minimum 72 godziny. Niektóre kraje idą dalej. Niemcy zalecają zapasy na 10 dni, a Japonia, przyzwyczajona do trzęsień ziemi, traktuje trzy dni jako absolutne minimum i zachęca do zapasów na tydzień.
💧 Ile wody potrzebujesz
Woda to najważniejsza pozycja na liście. Poradnik podaje minimum 3 litry na osobę na dobę, do picia i najprostszej higieny. Przy dzieciach, osobach chorych, w upale i przy zwierzętach w domu warto liczyć więcej.
Wodę butelkowaną najprościej trzymać w piwnicy lub schowku i zużywać na bieżąco, odkupując nowe zgrzewki. Dzięki temu zapas zawsze jest świeży, a nie leży latami.
🥫 Pełna lista zapasów domowych na 3 dni
Pełną listę wraz z instrukcjami na wypadek powodzi, pożaru czy alarmu znajdziesz w „Poradniku bezpieczeństwa” na gov.pl.
🎒 Co spakować do plecaka ewakuacyjnego
Zapasy domowe to jedno, a plecak na wypadek nagłej ewakuacji to drugie. Poradnik zaleca, żeby własny plecak miał każdy domownik, nawet dziecko. Ma być lekki, gotowy i stać w jednym, znanym wszystkim miejscu.
- 💧 woda butelkowana oraz filtry lub tabletki do uzdatniania wody,
- 💊 apteczka, leki osobiste, środki higieniczne i do dezynfekcji,
- 📄 dokumenty, ich kopie na pendrivie i gotówka w różnych nominałach,
- 🔦 latarka, radio na baterie lub korbkę, naładowany telefon, powerbank, ładowarka i baterie,
- 🔪 scyzoryk lub multitool, zapalniczka, worki na śmieci, drukowane mapy,
- 🍫 jedzenie wysokoenergetyczne gotowe do spożycia, na przykład batony i bakalie,
- 🧥 ubranie dopasowane do pory roku, kurtka przeciwdeszczowa, śpiwór, karimata, folia termiczna,
- 📷 jedna ważna rzecz osobista, na przykład rodzinne zdjęcie.
Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu radzi, by w samym plecaku była woda w ilości około 4 litrów, a cały zestaw pozwalał przetrwać co najmniej trzy doby.
Gdy zgaśnie światło
⚡ Trzy rzeczy, które zrobisz od razu
Zbierz domowników w jednym pokoju, żeby oszczędzać ciepło. Ogranicz otwieranie lodówki i zamrażarki, bo dłużej utrzymają chłód. Odłącz urządzenia elektryczne od gniazdek, żeby nie uszkodził ich skok napięcia przy powrocie zasilania. Jeśli awaria się przedłuża, sprawdź, pod jakim numerem zgłosić brak prądu.
🗓️ Jak nie wydać fortuny i nie wyrzucać jedzenia
Zapas nie musi powstać w jeden dzień. Najtańszy sposób to dokupowanie przy każdych zakupach jednej, dwóch rzeczy z listy. Poradnik dzieli zapasy na trwałe, z długą datą ważności, oraz takie, które zużywasz na co dzień i stale uzupełniasz. Raz na kilka miesięcy, na przykład przy zmianie czasu, przejrzyj schowek, zjedz produkty z kończącą się datą i odkup nowe. Przy okazji sprawdź baterie w latarce i radiu.
Warto też ustalić z rodziną plan: gdzie się spotykacie, jeśli zawiodą telefony, kto odbiera dzieci ze szkoły i jaki numer zapisać na kartce w portfelu. W zimie dochodzi jeszcze ogrzewanie. Kilka prostych sposobów na utrzymanie ciepła bez dużego rachunku opisaliśmy w tekście o tym, jak się ogrzać w zimnym mieszkaniu.
Więcej o brytyjskich zaleceniach i o tym, dlaczego skupiają się na codziennych awariach, a nie na katastrofach, pisze Brytyjski Czerwony Krzyż.
❓ Najczęstsze pytania
Ile wody trzeba mieć w domu na 72 godziny?
Według polskiego Poradnika bezpieczeństwa minimum 3 litry na osobę na dobę. Na trzy dni to 9 litrów na osobę, a dla czteroosobowej rodziny 36 litrów.
Jakie jedzenie trzymać na zapas?
Żywność gotową do spożycia bez gotowania i z długim terminem ważności, na przykład konserwy, suchary, batony energetyczne, suszone owoce i bakalie.
Co powinno być w plecaku ewakuacyjnym?
Woda, apteczka i leki, dokumenty z kopiami na pendrivie, gotówka, latarka, radio na baterie lub korbkę, powerbank, scyzoryk, jedzenie wysokoenergetyczne, ubranie na zmianę, śpiwór i folia termiczna.
Jak często sprawdzać zapasy?
Raz na kilka miesięcy. Produkty z kończącą się datą ważności zjedz na bieżąco i odkup nowe. Sprawdź też baterie w latarce i radiu.
Zapas na trzy dni to w praktyce kilka zgrzewek wody, jedna półka z konserwami i dobrze zaopatrzona apteczka. Mało kto ich potrzebuje, ale w czasie wichury, powodzi czy długiej awarii prądu robią ogromną różnicę. 🏠
Źródła: „Poradnik bezpieczeństwa”, MON, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, gov.pl; KW PSP w Poznaniu, „Plecak ewakuacyjny”; British Red Cross, „Why are we being asked to prepare for 72 hours at home?”, październik 2026; Komisja Europejska, strategia na rzecz unii gotowości, marzec 2025.
