Czy arbuz to warzywo? Odkrywamy tajemnicę arbuza

Czy arbuz to warzywo czy owoc?

To pytanie regularnie wywołuje gorące dyskusje – i ma zaskakującą odpowiedź. Z botanicznego punktu widzenia arbuz jest owocem – konkretnie jagodą o twardej skórce, którą botanicy nazywają pepo (peponidą). Jednak w kulinarnym i potocznym znaczeniu traktujemy go jako słodki owoc sezonowy. Co ciekawe, botanika klasyfikuje pomidora, ogórka i paprykę również jako owoce – podczas gdy w kuchni uważamy je za warzywa. Arbuz ma jeszcze jeden wymiar: w ogrodnictwie bywa traktowany jak… warzywo. Podobny dylemat dotyczy zresztą awokado – owocu czy warzywa.

Botanicznie owoc, kulinarnie owoc (i warzywo!)

Skład i wartości odżywcze arbuza

Arbuz składa się w ponad 91% z wody, co czyni go jednym z najbardziej nawadniających owoców. Mimo słodkiego smaku ma bardzo niską kaloryczność. Warto wiedzieć, że arbuz ma wysoki indeks glikemiczny (IG ok. 72), ale jednocześnie niski ładunek glikemiczny (ŁG) – bo w typowej porcji jest naprawdę mało węglowodanów.

Zdrowotne właściwości arbuza

1. Nawodnienie – wysoka zawartość wody (91%) czyni arbuza naturalnym nawadniaczem w upalne dni; zobacz też, co najlepiej nawadnia organizm.
2. Likopen – silny antyoksydant wiązany z redukcją ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i niektórych nowotworów (np. prostaty).
3. Cytrulina – aminokwas przekształcany w organizmie w argininę; poprawia krążenie i może wspomagać wydolność sportową.
4. Niska kaloryczność – zaledwie 30 kcal/100 g; arbuz dobrze sprawdza się na diecie redukcyjnej i wśród owoców przyjaznych dla poziomu cukru.

Jak wybrać dojrzałego i słodkiego arbuza?

• Żółta plama na skórce (tzw. plama polowa) – im bardziej kremowożółta, tym dłużej arbuz dojrzewał na słońcu i jest słodszy.
• Głuchy, niski dźwięk przy opukaniu – świadczy o soczystym miąższu.
• Ciężar – dojrzały arbuz jest ciężki jak na swój rozmiar (dużo wody).
• Sucha szypułka – zaschnięty ogonek oznacza, że owoc zerwano w pełni dojrzałości.

Ciekawostki o arbuzie

• Pochodzi z Afryki; uprawiany jest od ponad 5000 lat.
• Skórka arbuza jest jadalna – można ją kisić lub smażyć.
• Nasiona arbuza są jadalne i bogate w białko oraz zdrowe tłuszcze.
• Japońskie arbuzy kwadratowe (z Zentsuji) kosztują nawet kilkaset dolarów – uprawia się je w specjalnych formach.
• Najcięższy arbuz świata ważył około 159 kg (rekord Guinnessa).

Podsumowanie

Arbuz jest botanicznie owocem (jagodą typu pepo) – ale w ogrodnictwie traktowany jest jak warzywo, a w kuchni jak słodki owoc. Ta wieloznaczność wynika z różnych systemów klasyfikacji. Niezależnie od kategorii, arbuz to doskonały wybór latem – nawadnia, dostarcza likopenu i cytruliny, a ma zaledwie 30 kcal na 100 g.

Najczęściej zadawane pytania