Redakcja Sztosowe
Nalewka do herbaty na bazie śliwek węgierek, pomarańczy, imbiru, goździków i cynamonu to klasyk jesiennego przetwórstwa: składniki na 3-litrowy słój kosztują orientacyjnie 60 do 80 zł (z czego większość to 700 ml spirytusu), maceracja trwa 4 tygodnie, a po dosłodzeniu i co najmniej 6 miesiącach leżakowania powstaje około 1,5 litra gęstej, korzennej nalewki o mocy 35 do 40 procent. Do zimowej herbaty wystarczy łyżeczka lub dwie na filiżankę. Poniżej znajdziesz dokładne proporcje, harmonogram prac, sposób dosładzania oraz tabelę z wariantami przepisu.
Nalewkę najlepiej nastawić we wrześniu lub na początku października, gdy węgierki są najtańsze i najsłodsze. Dzięki temu na święta masz gotowy dodatek do zimowej herbaty, grzańca lub deserów.
Jedno zastrzeżenie na początek: nalewka to alkohol, a według WHO nie istnieje bezpieczna dla zdrowia dawka alkoholu. Przyprawy i owoce w jej składzie nie zmieniają tego faktu. Traktuj ją jako aromatyczny dodatek smakowy w ilości łyżeczki, a nie domowy lek na przeziębienie.
Co będzie potrzebne do przygotowania nalewki
Podstawą jest spirytus rektyfikowany 95% w ilości 700 ml. Można go zastąpić 1 litrem wódki 40%, ale wtedy nalewka wyjdzie słabsza (około 25 procent po dosłodzeniu) i mniej intensywna, bo słabszy alkohol gorzej wyciąga aromat z przypraw. Potrzebny będzie też słój o pojemności około 3 litrów z szczelną zakrętką.
Składniki: 1 kg śliwek węgierek (miękkich i dojrzałych), 2 pomarańcze, 10 do 12 goździków, około 150 g świeżego imbiru oraz 2 laski cynamonu. Śliwki węgierki sprawdzają się najlepiej, bo mają dużo cukru i mało wody, dzięki czemu nalewka jest gęsta i nie mętnieje. Do dosłodzenia przygotuj 300 do 500 g miodu lub syrop z 0,5 kg cukru.
Cynamon kupuj w laskach (najlepiej cejloński, który ma delikatniejszy smak i mniej kumaryny niż cynamon kasja), a nie w proszku. Mielony cynamon tworzy osad, którego nie da się przefiltrować, i nalewka nigdy nie będzie klarowna.
Co dają przyprawy w nalewce do herbaty
Imbir, cynamon i goździki odpowiadają za rozgrzewający, korzenny charakter nalewki, a śliwki i pomarańcze za słodycz i kwasowość. Imbir zawiera gingerole, które dają uczucie ciepła i są od lat badane pod kątem łagodzenia nudności; tę samą rolę pełni w herbacie imbirowej bez alkoholu.
Goździki mają najwyższą zawartość eugenolu wśród przypraw, co odpowiada za ich intensywny aromat i lekko znieczulający posmak. Cynamon dodaje słodyczy bez cukru, a skórka pomarańczy dostarcza olejków eterycznych, które świetnie łączą się z czarną herbatą.
Witamina C ze śliwek i pomarańczy w dużej mierze nie przetrwa 4 tygodni w spirytusie, a błonnik zostaje w owocach. Nalewka to więc przede wszystkim smak i aromat, a nie źródło witamin. Jeśli szukasz nalewki ziołowej o innym profilu, sprawdź przepis na nalewkę z jeżówki.
Przygotowanie nalewki krok po kroku
Śliwki umyj, osusz i wydryluj. Jeśli kupione owoce są twarde, zostaw je na 2 do 3 dni w temperaturze pokojowej, aż zmiękną i nabiorą słodyczy. Wydrylowane połówki przełóż do słoja. Pomarańcze sparz wrzątkiem, zetrzyj skórkę z jednej (bez białej części, która daje gorycz), a z obu wyciśnij sok.
Sokiem i skórką pomarańczową zalej śliwki. Dodaj goździki i laski cynamonu. Imbir dokładnie umyj i pokrój w plasterki o grubości 2 do 3 mm; obieranie nie jest konieczne, skórka młodego imbiru jest cienka i aromatyczna.
Zalej całość spirytusem, szczelnie zakręć i delikatnie wstrząśnij. Słój odstaw na 4 tygodnie w ciepłe miejsce (20 do 25 stopni), ale bez bezpośredniego słońca, które niszczy barwę i aromat owoców. Co 2 do 3 dni potrząsaj słojem, aby alkohol równomiernie wyciągał smak z owoców i przypraw.
Dosładzanie nalewki
Po 4 tygodniach nalewkę trzeba dosłodzić. Masz dwie opcje: miód lub syrop cukrowy. Miód (najlepiej lipowy, wielokwiatowy lub gryczany) daje głębszy, bardziej korzenny smak i naturalnie pasuje do herbaty. Na tę ilość nalewki potrzebujesz 300 do 500 g miodu, zależnie od tego, jak słodki efekt chcesz uzyskać.
Jeśli wybierasz syrop cukrowy, przygotuj go w proporcji 1:1. Na 0,5 kg cukru wlej 0,5 litra wody, podgrzewaj na małym ogniu i mieszaj, aż cukier całkowicie się rozpuści. Nie doprowadzaj do wrzenia dłużej niż minutę, bo syrop zacznie karmelizować i zmieni kolor nalewki.
Syrop całkowicie wystudź przed połączeniem z alkoholem. Ciepły syrop wlany do spirytusu powoduje odparowanie części alkoholu i zmętnienie. Taką samą zasadę stosuj do miodu: rozpuść go w niewielkiej ilości ciepłej wody (najwyżej 40 stopni) i ostudź.
Dokończenie nalewki
Po 4 tygodniach zlej nalewkę znad owoców i dwukrotnie przefiltruj przez gazę złożoną na kilka warstw lub przez filtr do kawy. Nie wyciskaj owoców: miąższ, który się z nich wydostanie, da trwały osad i zmętnienie, którego nie usuniesz kolejnym filtrowaniem.
Przefiltrowany alkohol przelej do dużego słoja i połącz z wystudzonym syropem lub miodem. Dodawaj słodzidło stopniowo: najpierw połowę, zamieszaj, spróbuj, a dopiero potem dolewaj resztę. Nalewka po leżakowaniu wydaje się słodsza niż zaraz po zrobieniu, więc lepiej dosłodzić nieco mniej.
Gotową nalewkę rozlej do ciemnych butelek, szczelnie zamknij i odstaw w chłodne, ciemne miejsce. Nadaje się do picia od razu, ale pełnię smaku osiąga po 6 miesiącach, a najlepsza jest po roku. Prawidłowo zrobiona nalewka o mocy powyżej 30 procent jest trwała przez wiele lat, choć po otwarciu butelki aromat przypraw powoli słabnie. Więcej o tym, czy alkohol się psuje, piszemy w osobnym tekście.
Harmonogram i warianty: tabela
Co zrobić z owocami po nalewce
Po zlaniu nalewki zostają śliwki nasączone alkoholem, imbir, cynamon i goździki. Przyprawy wyrzuć, a owoce zasyp cukrem (około 200 do 300 g) i zostaw w słoju do całkowitego rozpuszczenia. Po 2 do 3 tygodniach powstanie gęsty, słodki likier śliwkowy, który również nadaje się do herbaty lub polewania lodów.
Same śliwki można zjeść lub zrobić z nich domowe praliny: osusz je, obtocz w rozpuszczonej gorzkiej czekoladzie i schłodź w zamrażarce przez 30 do 40 minut. Owoce po nalewce dodaje się też do keksów i piernika.
Owoce po nalewce wciąż zawierają alkohol, dlatego nie podaje się ich dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym ani osobom, które nie piją alkoholu. Pieczenie usuwa tylko część alkoholu, nie cały.
Najczęściej zadawane pytania
Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.
Jaka nalewka do herbaty pasuje najlepiej?
Do czarnej herbaty najlepiej pasują nalewki korzenne i owocowe: śliwkowa z imbirem i cynamonem, pigwowa, malinowa, wiśniowa oraz pomarańczowa z goździkami. Unikaj nalewek ziołowych o gorzkim profilu (piołun, orzech włoski), które przykrywają smak herbaty. Wystarczy 1 do 2 łyżeczki na filiżankę.
Ile nalewki dodać do herbaty?
Łyżeczkę do dwóch (5 do 10 ml) na filiżankę 250 ml. Taka ilość nadaje aromat, ale zawiera tylko około 2 do 4 g czystego alkoholu. Nalewkę dodaj do herbaty już zaparzonej i lekko przestudzonej, bo wrzątek odparowuje aromaty.
Czy nalewkę do herbaty można zrobić na wódce zamiast spirytusu?
Tak. Zamień 700 ml spirytusu na 1 litr wódki 40% i przedłuż macerację do 6 tygodni, bo słabszy alkohol wolniej wyciąga aromat. Gotowa nalewka będzie miała około 25 procent mocy, więc przechowuj ją w chłodzie i wypij w ciągu roku.
Dlaczego nalewka śliwkowa jest mętna?
Najczęstsze przyczyny to wyciskanie owoców przy zlewaniu, użycie mielonego cynamonu lub wlanie ciepłego syropu do alkoholu. Pomaga odstawienie butelek na 2 do 3 tygodnie w chłodne miejsce i ostrożne zlanie klarownej części znad osadu, ewentualnie filtrowanie przez filtr do kawy.
Czy nalewka do herbaty leczy przeziębienie?
Nie. Uczucie rozgrzania po alkoholu wynika z rozszerzenia naczyń krwionośnych i jest krótkotrwałe, a WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. W czasie infekcji lepiej pić herbatę z imbirem, miodem i cytryną bez alkoholu, który dodatkowo odwadnia i obciąża organizm.
