w , ,

Za długi sen: ile to za dużo spania i czy skraca życie?

Ile należy spać, stopy dwóch dorosłych osób i dziecka.

Za długi sen to u dorosłego regularne spanie ponad 9-10 godzin na dobę bez wyraźnego powodu (np. odsypiania, choroby czy ciężkiego wysiłku). W dużych badaniach obserwacyjnych osoby śpiące długo częściej chorują na serce i cukrzycę i mają wyższe ryzyko zgonu niż ci, którzy śpią 7-8 godzin. Długi sen jest jednak częściej sygnałem ukrytego problemu niż jego przyczyną, dlatego warto wiedzieć, skąd się bierze i kiedy go sprawdzić.

W skrócie

  • Optimum dla dorosłych to 7-9 godzin, dla seniorów 65+ 7-8 godzin (National Sleep Foundation).
  • W metaanalizie Cappuccio i współpracowników (2010, ponad 1,3 mln osób) długi sen wiązał się z o około 30% wyższym ryzykiem zgonu, a krótki o około 12%.
  • Najczęstsze ukryte przyczyny długiego snu to przewlekły niedobór snu, depresja, bezdech senny, niedoczynność tarczycy, leki i mała aktywność.
  • Nagła zmiana z 7-8 na 10-12 godzin snu to powód do wizyty u lekarza.

Ile snu to za dużo? Normy według wieku

National Sleep Foundation podaje dla każdej grupy wiekowej zakres zalecany oraz granicę, powyżej której sen uznaje się za zbyt długi:

WiekZalecany senZa długo, gdy regularnie ponad
Nastolatki 14-17 lat8-10 h11 h
Młodzi dorośli 18-25 lat7-9 h11 h
Dorośli 26-64 lata7-9 h10 h
Seniorzy 65+7-8 h9 h

Na podstawie zaleceń National Sleep Foundation. Pełne normy, także dla dzieci, znajdziesz w artykule o tym, ile snu potrzebuje człowiek.

Pojedyncza noc po 10-11 godzin po tygodniu niedosypiania czy chorobie to normalne odsypianie. Problem zaczyna się wtedy, gdy długi sen jest codziennością, a mimo to budzisz się zmęczony. Normy dla dzieci i niemowląt znajdziesz w tekście ile snu potrzebuje człowiek.

Młoda kobieta śpi długo w ciągu dnia, za długi sen
unsplash.com

Czy za długi sen skraca życie?

Zależność między długością snu a ryzykiem zgonu ma kształt litery U: najniższe ryzyko mają osoby śpiące około 7 godzin, a rośnie ono zarówno przy krótkim, jak i długim śnie. W metaanalizie 16 badań z udziałem ponad 1,3 mln osób (Cappuccio i współpracownicy, 2010) długi sen wiązał się z o około 30% wyższym ryzykiem zgonu w okresie obserwacji. Późniejsze analizy łączą też długi sen z częstszymi chorobami serca, udarem i cukrzycą typu 2.

Ważne jest jednak, jak czytać te liczby. Badania pokazują związek, a nie dowód, że samo leżenie w łóżku szkodzi. Długi sen często towarzyszy depresji, przewlekłym stanom zapalnym, chorobom serca, bezdechowi sennemu czy małej aktywności fizycznej. To one w dużej mierze odpowiadają za gorsze rokowanie. Wniosek praktyczny: jeśli śpisz bardzo długo, nie skracaj snu na siłę budzikiem, tylko sprawdź, dlaczego organizm tyle go potrzebuje.

Dlaczego śpię tak długo? Najczęstsze przyczyny

PrzyczynaNa co zwrócić uwagę
Odsypianie niedoboru snuw tygodniu 5-6 h, w weekend 11 h
Bezdech sennychrapanie, przerwy w oddechu, ból głowy rano
Depresjabrak energii i radości, trudność ze wstaniem
Niedoczynność tarczycy, anemiamarznięcie, bladość, przybieranie na wadze
Leki i alkoholleki przeciwhistaminowe, uspokajające, przeciwdepresyjne
Infekcja, okres rekonwalescencjiprzejściowo, mija z chorobą
Hipersomnia idiopatyczna, narkolepsjaponad 10-11 h snu i nadal senność, napady snu w dzień

Skutki zbyt długiego snu na co dzień

  • „Kac senny”: ciężka głowa, rozbicie i gorsza koncentracja, zwłaszcza po odsypianiu w weekend.
  • Rozregulowany zegar biologiczny: późna pobudka przesuwa wieczorną senność, więc trudniej zasnąć o zwykłej porze.
  • Mniej ruchu i światła dziennego: co sprzyja przybieraniu na wadze i obniżonemu nastrojowi.
  • Bóle głowy u osób skłonnych do migreny.
Młody mężczyzna śpi na ławce w ciągu dnia, nadmierna senność
unsplash.com

Jak wrócić do zdrowej długości snu?

  1. Ustal stałą godzinę pobudki 7 dni w tygodniu i wstawaj od razu, bez drzemki w budziku.
  2. Wyjdź na światło dzienne w ciągu pierwszej godziny po przebudzeniu.
  3. Śpij wystarczająco w tygodniu, żeby nie trzeba było odsypiać w weekend.
  4. Ruszaj się codziennie, choćby 30 minut spaceru.
  5. Ogranicz drzemki do 20 minut i nie później niż o 15:00, więcej przeczytasz w tekście czy drzemka w ciągu dnia jest zdrowa.
  6. Dopasuj pobudkę do cykli snu w kalkulatorze snu, wtedy łatwiej wstać po 7,5 godziny niż po 8.

Jeśli mimo 9-10 godzin snu nadal czujesz się zmęczony, zajrzyj do artykułu dlaczego nie mogę się wyspać i porozmawiaj z lekarzem. Podstawą są badania krwi (morfologia, TSH, ferrytyna, glukoza), a przy chrapaniu badanie snu.

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.

Ile godzin snu to za dużo?

U dorosłych w wieku 26-64 lata za długi sen to regularnie ponad 10 godzin, u młodych dorosłych ponad 11 godzin, a u seniorów ponad 9 godzin na dobę. Zalecany zakres dla dorosłych to 7-9 godzin.

Czy za długi sen skraca życie?

W badaniach osoby śpiące regularnie długo mają około 30% wyższe ryzyko zgonu niż śpiące 7-8 godzin. Długi sen jest jednak często objawem innych problemów, np. depresji, bezdechu sennego czy chorób serca, dlatego warto sprawdzić jego przyczynę.

Dlaczego po długim śnie jestem bardziej zmęczony?

Najczęściej z powodu pobudki w śnie głębokim i rozregulowania zegara biologicznego. Zmęczenie mimo długiego snu może też wynikać z bezdechu sennego, niedoborów lub depresji.

Czy spanie 10 godzin jest szkodliwe?

Pojedyncza noc po 10 godzin, np. po chorobie lub tygodniu niedosypiania, nie szkodzi. Jeśli jednak dorosły codziennie potrzebuje 10 i więcej godzin snu, warto skonsultować to z lekarzem.

Napisane przez Anna Kocur

Anna Kocur, redaktorka i dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowia, snu i zdrowego stylu życia. Od lat przystępnie tłumaczy wyniki badań i zalecenia ekspertów, dbając o to, by treści na Sztosowe.pl były rzetelne, aktualne i praktyczne. Najchętniej pisze o profilaktyce, dobrych nawykach, diecie oraz higienie snu i regeneracji. Wierzy, że największą różnicę robią małe, codzienne zmiany. Prywatnie miłośniczka porannych spacerów i dobrej książki przed snem. Uwaga: artykuły mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.

Oferty partnerów

Reklama
Reklama
Reklama