Jak nakrywać do stołu? Schemat nakrycia krok po kroku

Jak nakrywać do stołu? Talerz stawiasz 1 do 2 cm od krawędzi blatu, widelce kładziesz po lewej, nóż (ostrzem do talerza) i łyżkę po prawej, kieliszki nad nożem, a sztućce deserowe poziomo nad talerzem. Sztućce układasz w kolejności użycia: te do pierwszego dania leżą najdalej od talerza, więc gość zawsze sięga po zewnętrzną parę.

Na jedno nakrycie licz około 60 cm szerokości stołu, a przy kilku kieliszkach i talerzyku na pieczywo 70 cm. Niżej masz schemat widziany z góry, kolejność kroków, warianty na codzienny obiad, przyjęcie, Wigilię i kawę z ciastem oraz błędy, które od razu widać na zdjęciach z imprezy.

Schemat nakrycia stołu (widok z góry)

Tak wygląda pełne nakrycie na obiad z zupą i deserem. Przy codziennym posiłku zostawiasz tylko te elementy, których faktycznie użyjesz.

Jak nakryć stół w 7 krokach

1. Obrus albo podkładki. Obrus zwisa z każdej strony na 20 do 30 cm. Podkładki kładziesz w równej odległości od krawędzi, jedną na osobę.
2. Talerze. Talerz płaski stoi na środku nakrycia, 1 do 2 cm od krawędzi stołu. Na nim talerz głęboki na zupę albo mniejszy na przystawkę. Na eleganckim przyjęciu pod spodem leży jeszcze podtalerz.
3. Widelce po lewej. Zębami do góry, w kolejności użycia: widelec do przystawki najdalej, do dania głównego najbliżej talerza. Najwyżej trzy widelce.
4. Noże i łyżka po prawej. Nóż ostrzem do talerza, łyżka do zupy na zewnątrz. Po prawej stronie leżą najwyżej cztery sztućce.
5. Sztućce deserowe nad talerzem. Wyżej łyżeczka rączką w prawo, niżej widelczyk do ciasta rączką w lewo.
6. Kieliszki nad nożem. Kieliszek albo szklanka do wody nad czubkiem noża, dalej w prawo po skosie kieliszek do białego wina, potem do czerwonego. Na stole stoją najwyżej trzy, cztery kieliszki.
7. Talerzyk na pieczywo i serwetka. Talerzyk z nożykiem do masła stoi po lewej, nad widelcami. Serwetkę kładziesz na talerzu albo po lewej stronie widelców.

Sztućce leżą równo, około 1 cm od siebie, a ich końce tworzą jedną linię przy krawędzi stołu. Na zwykłej kolacji we dwoje wystarczą nóż, widelec i szklanka, cała reszta schematu to wersja na gości.

Kolejność sztućców: skąd gość wie, po który sięgnąć

Zasada „od zewnątrz do talerza” działa jak instrukcja przebiegu posiłku. Przy obiedzie z zupą i drugim daniem po prawej leży na zewnątrz łyżka, bliżej talerza nóż, a po lewej widelec. Jeśli przed zupą podajesz przystawkę, jej nóż i widelec kładziesz najdalej od talerza, bo to po nie gość sięgnie najpierw.

Kładź tylko te sztućce, których naprawdę użyjecie. Komplet do ryby przy menu bez ryby albo widelczyk do ciasta, gdy deseru nie będzie, tylko myli gości.

Jak odkładać sztućce w trakcie i po jedzeniu

Przerwa w jedzeniu: nóż i widelec leżą na talerzu skrzyżowane albo rozsunięte w kształt odwróconej litery V. Koniec posiłku: kładziesz je obok siebie, równolegle i ukośnie, rączkami w stronę godziny 4 na tarczy zegara. Dla gospodarza to jasny znak, że talerz można zabrać. Użytych sztućców nie odkłada się na obrus.

Kieliszki i szklanki: ile i w jakiej kolejności

Szkło stoi zawsze po prawej, bo większość ludzi sięga po nie prawą ręką. Kieliszek albo szklanka do wody stoi najbliżej talerza, nad czubkiem noża. W prawo po skosie dostawiasz kieliszek do białego wina (węższa czasza), a za nim do czerwonego (szersza czasza, w której wino ma więcej kontaktu z powietrzem). Kieliszek do wódki lub nalewki stawiasz na końcu i tylko wtedy, gdy rzeczywiście ją podasz.

Kieliszki do szampana czy wina deserowego przynosi się zwykle w trakcie, razem z butelką. Jeśli na stół trafi własne wino, przepis na domowe wino z winogron prowadzi przez cały proces krok po kroku.

Talerze i serwetka

Talerze układasz warstwowo w kolejności dań: na dole płaski do dania głównego, na nim głęboki do zupy, który znika ze stołu po pierwszym daniu. Podtalerz, jeśli go używasz, zostaje aż do deseru. Talerzyk na pieczywo stoi po lewej, nad widelcami, a nożyk do masła leży na nim.

Serwetka materiałowa ma zwykle bok 40 do 50 cm, papierowa 33 cm. Każdy gość dostaje własną, położoną na talerzu albo po lewej stronie widelców. Proste złożenie w prostokąt lub rulon przewiązany sznurkiem wygląda lepiej niż łabędź i wymaga mniej dotykania tkaniny. Po posiłku serwetkę kładzie się luźno po lewej stronie talerza.

Rodzaje nakrycia: od codziennego obiadu do Wigilii

Nakrycie podstawowe na co dzień

Talerz płaski, widelec po lewej, nóż po prawej, szklanka nad nożem i serwetka. Gdy jest zupa, dochodzi talerz głęboki i łyżka po prawej stronie noża.

Obiad z gośćmi

Do podstawy dodajesz sztućce deserowe nad talerzem, kieliszek do wina obok szklanki i talerzyk na pieczywo. Tej wersji potrzebuje większość domowych spotkań: urodziny, niedzielny obiad z rodziną, komunia przyjmowana w domu.

Przyjęcie okolicznościowe

Pełny schemat z grafiki: podtalerz, sztućce do przystawki, dwa lub trzy kieliszki, talerzyk na pieczywo i wizytówka z imieniem gościa włożona w serwetkę albo oparta o kieliszek. Przy takim stole liczy się też strój gospodarzy i gości, a podpowiedzi znajdziesz w tekście o etykiecie ubioru na różne okazje.

Stół wigilijny

Tradycyjnie biały obrus, pod nim garść sianka i jedno dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa. Dań jest dużo, więc zamiast ustawiać kilka talerzy naraz, wymieniaj je w trakcie: głęboki do barszczu czerwonego, potem płaski do ryby i pierogów z kapustą i grzybami. Sztućce do ryby kładziesz tylko wtedy, gdy masz komplet, zwykły nóż i widelec też są poprawne.

Nakrycie do kawy i ciasta

Na środku nakrycia talerzyk deserowy, widelczyk do ciasta po jego prawej stronie albo poziomo nad nim. Filiżanka stoi na spodku po prawej, uchem w prawo, z łyżeczką położoną na spodku. Cukier, mleko i dzbanek z kawą zostają na środku stołu. Do takiego nakrycia pasuje klasyczny sernik, który wychodzi każdemu.

Obrus, podkładki i dekoracje

Obrus wybierasz pod okazję: jednobarwny na formalne przyjęcia i święta, len w naturalnym kolorze albo bieżnik na gołym drewnie na luźniejsze kolacje. Biały nie jest obowiązkowy, granat, butelkowa zieleń czy grafit wyglądają szlachetnie z białą porcelaną. Na wzorzystym tle potrawy giną, więc im bogatsze menu, tym spokojniejszy obrus.

Wymiar policzysz prosto: długość i szerokość stołu plus dwa razy zwis. Stół 90 na 160 cm przy zwisie 25 cm potrzebuje obrusu około 140 na 210 cm. Obrus prasuj lekko wilgotny i rozkładaj od razu na stole, bo zagięcia z szafy widać z daleka.

Czym nakryć okrągły stół

Okrągłym obrusem o średnicy blatu powiększonej o dwa zwisy, czyli przy stole 110 cm obrusem około 160 cm. Dobrze wyglądają też podkładki ułożone promieniście, jak na zdjęciu wyżej, albo dwa skrzyżowane bieżniki. Nakrycia rozstawiasz w równych odstępach. Stół o średnicy 110 cm ma obwód około 345 cm, więc przy 60 cm na osobę zmieści wygodnie pięć osób.

Dekoracje i kwiaty

Dekoracje na środku stołu nie powinny być wyższe niż 25 do 30 cm, żeby goście widzieli swoje twarze, i nie powinny zajmować więcej niż jednej trzeciej blatu, bo zabraknie miejsca na półmiski. Sprawdzą się kwiaty w niskim wazonie, gałązki eukaliptusa albo świerku i świece bezzapachowe, bo zapachowe gryzą się z aromatem jedzenia. Świece trzymaj z dala od serwetek i suchych gałązek.

Najczęstsze błędy przy nakrywaniu stołu

• Nóż ułożony ostrzem na zewnątrz, w stronę sąsiada.
• Kieliszki po lewej stronie albo na środku nad talerzem.
• Talerz dosunięty do samej krawędzi stołu albo wysunięty poza nią.
• Wspólny serwetnik zamiast osobnej serwetki dla każdego gościa na przyjęciu.
• Wysoki bukiet na środku, przez który nie widać rozmówcy.
• Sztućce z różnych kompletów pomieszane przypadkowo w jednym nakryciu.
• Smugi na kieliszkach. Przytrzymaj szkło 2 do 3 sekund nad parą z czajnika i od razu wypoleruj ściereczką z mikrofibry lub lnu, trzymając kieliszek za nóżkę.

Najczęściej zadawane pytania

Kliknij pytanie, aby rozwinąć odpowiedź.