Zdrowy styl życia stał się modny i bardzo dobrze. Problem zaczyna się wtedy, gdy porady z krótkich filmików zastępują wiedzę medyczną. Część z nich jest po prostu nieskuteczna, ale niektóre potrafią realnie zaszkodzić, a w skrajnych przypadkach zagrozić życiu. Lekarze i toksykolodzy coraz częściej ostrzegają przed konkretnymi trendami, które regularnie wracają w mediach społecznościowych. Zebraliśmy te, przy których specjaliści biją na alarm najgłośniej.

Spis treści

Picie boraksu, czyli proszek zamiast leku

Boraks, czyli boran sodu, to związek od lat wykorzystywany w środkach czystości i jako środek owadobójczy. W sieci pojawił się jednak jako rzekomy sposób na bóle stawów, stany zapalne, a nawet problemy z erekcją. Zwolennicy zalecają rozpuszczanie odrobiny proszku w wodzie i picie takiej mikstury.

Toksykolodzy nie mają wątpliwości, że to jeden z najbardziej niebezpiecznych trendów ostatnich lat. Boraks nie jest przeznaczony do spożycia, a jego przyjmowanie może prowadzić do nudności, wymiotów, biegunki i bólów głowy, a przy większych dawkach do uszkodzenia nerek i wątroby. Dr Kelly Johnson-Arbor, amerykańska toksykolog, podkreśla, że nie ma żadnych dowodów naukowych na to, by dodatkowy bor w tej postaci cokolwiek leczył. Ryzyko jest realne, a spodziewanych korzyści brak.

Surowa woda, moda, która cofa nas o sto lat

Kolejny trend przywędrował z USA i wraca falami. Chodzi o picie surowej wody, czyli wody prosto ze źródła, strumienia lub nieuzdatnionego ujęcia, bez filtracji i dezynfekcji. W założeniu ma być bardziej naturalna i bogatsza w minerały. W praktyce to loteria, w której stawką jest zdrowie.

Nieuzdatniona woda może zawierać bakterie, wirusy i pasożyty, w tym pałeczki E. coli. Skutkiem bywa zatrucie pokarmowe z wymiotami i ostrą biegunką, a w cięższych przypadkach odwodnienie, a nawet sepsa czy zapalenie opon mózgowych. Uzdatnianie wody to jedno z największych osiągnięć zdrowia publicznego. Świadoma rezygnacja z niego to krok w bardzo złą stronę.

Leczenie jadem pszczelim i celowe użądlenia

Apiterapia, a konkretnie leczenie jadem pszczelim, bywa przedstawiana w sieci jako naturalny sposób na stany zapalne, bóle stawów, a nawet boreliozę. Niektórzy twórcy internetowi zachęcają wręcz do celowego doprowadzania do użądleń. Tutaj ostrożność jest absolutnie kluczowa.

Największym zagrożeniem jest gwałtowna reakcja alergiczna, czyli wstrząs anafilaktyczny, który bezpośrednio zagraża życiu. U osoby uczulonej wystarczy minimalna dawka jadu, żeby doszło do dramatycznej reakcji. Badania nad jadem pszczelim w kontekście boreliozy faktycznie prowadzono, ale miały one charakter laboratoryjny, w probówce, a nie na pacjentach. To ogromna różnica. Jeśli ktoś w ogóle rozważa taką terapię, powinna się ona odbywać wyłącznie pod okiem specjalisty, po testach alergicznych i z zestawem przeciwwstrząsowym w zasięgu ręki, nigdy na własną rękę w domu.

Picie własnego moczu jako rzekomy detoks

Picie własnego moczu, reklamowane jako metoda oczyszczania organizmu czy wzmacniania odporności, wraca w sieci z zaskakującą regularnością. Zwolennicy mówią o naturalnym detoksie. Problem w tym, że mocz to produkt, którego organizm celowo się pozbywa. Zawiera zbędne produkty przemiany materii i sole, które nerki dopiero co odfiltrowały.

Żadna licząca się organizacja zdrowotna nie rekomenduje jego picia, a taki detoks jest nie tylko bezużyteczny, ale może dodatkowo obciążać organizm, zwłaszcza przy odwodnieniu. To dobry moment, żeby przypomnieć prostą prawdę. Zdrowy organizm oczyszcza się sam, służą mu do tego wątroba i nerki, i nie potrzebuje do tego żadnych domowych eksperymentów.

Oczyszczanie jelit i hydrokolonoterapia

Oczyszczanie jelit, czy to za pomocą hydrokolonoterapii, czy agresywnych ziołowych mieszanek przeczyszczających, reklamowane jest jako sposób na usunięcie toksyn, poprawę odporności i lepsze samopoczucie. Tymczasem, jak wskazują eksperci między innymi z Cleveland Clinic, zdrowe jelita nie potrzebują takiego wspomagania.

Sam zabieg nie jest obojętny dla organizmu. W rzadkich przypadkach hydrokolonoterapia może prowadzić do przedziurawienia ściany jelita, a używany sprzęt, jeśli nie jest właściwie wyjałowiony, staje się drogą przenoszenia zakażeń. Niektóre preparaty ziołowe wiązano z uszkodzeniem wątroby. Do tego dochodzi ryzyko zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej oraz gospodarki wodno-elektrolitowej.

Zaklejanie ust na noc

Na koniec trend łagodniejszy, ale też budzący wątpliwości lekarzy, czyli zaklejanie ust taśmą na noc, żeby wymusić oddychanie przez nos. Ma poprawiać jakość snu i ograniczać chrapanie. U części osób bywa nieszkodliwe, jednak specjaliści zwracają uwagę, że dla ludzi z niewykrytym bezdechem sennym, niedrożnym nosem czy infekcją może być wręcz niebezpieczne, bo utrudnia swobodny przepływ powietrza w nocy. Zanim ktoś sięgnie po taśmę, warto wykluczyć te problemy u lekarza, a nie diagnozować się na podstawie filmiku.

Dlaczego takie trendy w ogóle chwytają

Wszystkie te pomysły łączy jedno. Obiecują szybki, spektakularny efekt, najlepiej w wersji naturalnej i bez udziału lekarza. To bardzo kuszący przekaz, zwłaszcza gdy powtarza go ktoś sympatyczny, z dużą liczbą obserwujących i pełnym przekonaniem w głosie. Liczba wyświetleń nie ma jednak nic wspólnego z tym, czy dana metoda jest bezpieczna i skuteczna.

Co robić zamiast eksperymentów

Zdrowie budują nudne, powtarzalne nawyki, a nie cudowne skróty. Zamiast szukać sensacji, warto trzymać się rzeczy sprawdzonych. Jeśli chodzi o suplementy, lepiej opierać się na aktualnych zaleceniach, tak jak w przypadku rozsądnej suplementacji witaminy D, niż na modzie z sieci. Zamiast oczyszczających mikstur realną różnicę robi codzienna dieta, na przykład oparta na produktach, które kardiolodzy zalecają jeść dla serca. A o dobrą kondycję układu krwionośnego najlepiej dbać ruchem, snem i sensownym jadłospisem, a nie testowaniem ryzykownych metod na własnym ciele.

Podsumowanie

Nie każdy zdrowotny trend z internetu jest groźny, ale warto wyrobić w sobie prosty odruch. Zanim wypróbujesz coś, co obiecuje szybkie efekty, sprawdź, czy stoją za tym badania i co mówią lekarze, a nie tylko ilu ludzi to udostępniło. W razie wątpliwości najlepszym źródłem wiedzy wciąż pozostaje lekarz lub farmaceuta. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady medycznej.